Ahmet Haşim'in Şiirlerinde Tema

Authors : Gülten Bulduker

Pages : 619-636

Doi:10.29110/soylemdergi.1476362

View : 128 | Download : 95

Publication Date : 2024-08-29

Article Type : Research Paper

Abstract :Öz Eserlerini ağırlıklı olarak bir veya birden fazla tema etrafında kaleme alan sanatkârların, dar bir sanat evreni olduğu söylense de hüküm vermekte acele etmemek gerekir. Çünkü sanatkârın bütün eserleri ya da herhangi bir türde verdiği eserleri incelendiğinde benzer düşüncelerin, duyguların çok zengin imgelem ve çağrışım gücüyle aktarıldığı görülebilir. Tıpkı modern Türk şiirinin kurucu şairlerinden biri olan Ahmet Hâşim’in şiirlerinde olduğu gibi. İlk bakışta dar görünen Ahmet Hâşim’in şiir dünyası, musiki ve renkli betimlemelerle genişler. Ahmet Hâşim’in şiir evreninin dar olması, onun toplumsal konulara şiirinin kapılarını kapatmış olmasıyla doğrudan ilgilidir. O, has şiirin prensipleri doğrultusunda bireysel duygu ve heyecanlarını dile getirmiştir; bütün şiirlerini, tek tema veya temel bir güç ekseninde kurgulamıştır. Bu özelliğinden dolayı onun şiirleri, Jean-Paul Weber’in “mono-thematique” (tek tema) ve Leo Spitzer’in “etymon spirtuel” (temel, güç) adını verdiği tema inceleme yöntemleri ışığında okunabilir. Bu yöntemler, bir yazarın/şairin eserlerinde ağırlıklı olarak bir veya birkaç tema etrafında dönüp durduğunu dile getirir. Ahmet Hamdi Tanpınar’ın sözünü ettiği mythe personnel (personel mit) düşüncesi de şairlerin bir veya birkaç tema etrafında hareket ettikleri kabulüne dayanır. Denilebilir ki her iki yaklaşımda da önemli olan her temanın çok farklı görünüşte edebî eserde kendini açığa vurabilmesidir. Çalışma Ahmet Hâşim’in şiirlerini, hangi asli tema üzerine kurduğu ve bunun ekseninde de hangi yan temaların hareket ettiği tespitine dayanmaktadır. Buradan hareketle şairin şiirlerin şiirlerinin merkezinde “realiteden hatıralara ve hayallere kaçış” temi olduğu ve bunun etrafında da daha çok ümitsizlik çağrıştıran duyguların yer aldığını tespit edilmiştir. İncelen her bir şiirin duygu dokusunun bir diğerini çoğu kez bütünlediği ve merkezi tema etrafında döndüğü görülmüştür. Bu baskın duyguları birbirinden koparmak pek mümkün olmasa da bu çalışmada, şairin iç dünyasını yansıtabilmek adına bunlar, birkaç alt başlık altında değerlendirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Ahmet Hâşim, hayal, gerçek, hatıra, kaçış, aşk, yalnızlık.
Keywords : Ahmet Hâşim, hayal, gerçek, hatıra, kaçış, aşk, yalnızlık

ORIGINAL ARTICLE URL