Çeviride Satır Arasını Okumanın Olanağı: Metin Çözümlemesinin Düşünsel Dayanakları

Authors : Rahman Akalın

Pages : 484-496

Doi:10.29110/soylemdergi.1601448

View : 182 | Download : 61

Publication Date : 2025-04-30

Article Type : Review Paper

Abstract :Genel anlamıyla çözümleme, anlamanın bir aracıdır. Anlatmak için anlamaya ihtiyaç duyulan her mecrada çözümlemeye ihtiyaç duyulur ve genelde çözümlemeye baş vurulur. Bu yönü ile bir tutum olarak çözümleme bilimsel, akademik bir iştir. Konu çeviri etkinliği açısından ele alınırsa çevirmenlerin, özellikle büyük veya kritik çeviri görevleri aldıklarında karşı karşıya kaldıkları kaynak metinleri çözümledikleri görülür. Bu anlamda çözümleme çeviri sürecinin başlangıcını temsil eden bir bilgilenme veya veri oluşturma aşamasıdır. Çözümleme kimi zaman bir çözümleme modeli çerçevesinde yani bilinçli veya açık biçimde gerçekleşirken, kimi zaman da belli bir model kullanılmadan yani üstü kapalı biçimde uygulanmaktadır. Çözümleme bir yönü ile çevirmenlerin dilsel ve metinsel bilgi ve becerilerini sınamakta diğer yandan araştırma becerilerini yoklamaktadır. Bu çalışmada çeviri etkinliğinde metin çözümlemesinin yeri ve önemi konulaştırılacak, çeviribilim literatüründeki metin çözümleme yaklaşımlarından biri olan Christiane Nord\\\'un (1988) çeviri odaklı kaynak metin çözümlemesi modeli irdelenecek ve bu model üzerinden metin çözümlemesindeki faktörler, düşünsel arka planları açısından sorunsallaştırılacaktır.
Keywords : Çözümleme, metin çözümlemesi, çeviri, çeviri edimi, satır arası okuma

ORIGINAL ARTICLE URL