- Söylem Filoloji Dergisi
- Cilt: 10 Sayı: 3
- Öteki Bedenler: Osmanlı-Türk Romanlarına Nussbaum’un Tiksinti Kavramıyla Bir Bakış
Öteki Bedenler: Osmanlı-Türk Romanlarına Nussbaum’un Tiksinti Kavramıyla Bir Bakış
Authors : Habibe Ustacik Güneş, Gökhan Tunç
Pages : 1411-1429
Doi:10.29110/soylemdergi.1775407
View : 198 | Download : 329
Publication Date : 2025-12-28
Article Type : Research Paper
Abstract :Batılı tarzda ilk roman örneklerinin verilmeye başlandığı Tanzimat Dönemi romanlarında kadın temsillerinin önemli bir yere sahip olduğu görülür. Bu temsillerle ilgili en dikkat çekici husus, kadın karakterlerin özellikle bedenleri üzerinden ahlaki bir dışlanma teması etrafında kurgulanmış olmalarıdır. Bu kurgusal yaklaşımın, Martha C. Nussbaum’un tiksinti temelli ahlaki yargı üretimine ilişkin tezleriyle değerlendirilebileceği düşünülmüştür. Nitekim dönemin en önemli isimlerinden Namık Kemal, Ahmet Midhat ve Recaizade Mahmut Ekrem’in eserlerinde yer alan Mehpeyker, Şehriyar, Maryanko Dudu, Ak Arap ve Çengi Hanım gibi karakterler, arzuları, özgürlükleri, yaşları ve bedenleri üzerinden inşa edilen bir tiksinti söylemiyle temsil edilmekte; böylece kadın, birey olarak değil, tehlike arz eden bir beden olarak kodlanmaktadır. Bu bağlamda bu çalışmada Tanzimat Dönemi’ne ait seçili romanlardaki kadın imgeleri, Nussbaum’un “tiksinti” kavramı çerçevesinde incelenmiş; romanlarda kadın bedeni üzerinden üretilen tiksinti söyleminin yalnızca yazarların bireysel duygularının bir yansıması değil, aynı zamanda kültürel, siyasal ve ideolojik bir dışlama mekanizması olarak işlev gördüğü ortaya konulmaya çalışılmıştırKeywords : Osmanlı Romanı, Martha C. Nussbaum, tiksinti, kadın, beden.
ORIGINAL ARTICLE URL