Adölesanların Algıladıkları Anne-Baba Tutumları ile Madde Kullanım Riski Arasındaki İlişki

Authors : Sevil Albayrak, Elif Asık, Hatice Kübra Kaplan, Semanur Çimen, Sevde Nur Genç

Pages : 249-256

Doi:10.17049/jnursology.1463849

View : 103 | Download : 136

Publication Date : 2025-09-24

Article Type : Research Paper

Abstract :Amaç: Bu araştırma, adölesanların algıladıkları anne-baba tutumlarının ile madde kullanım riski arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Yöntemler: Bu araştırma tanımlayıcı tiptedir. Toplam 36 okul, bulundukları mahalleye göre dokuz kümeye ayrılmış, her kümeden bir okul seçilmiş ve bu dokuz okulda öğrenim gören yedinci sınıf öğrencileri örnekleme dahil edilmiştir. Çalışmanın örneklemini 486 ergen oluşturmuştur. Kişisel Bilgi Formu, Ebeveyn Tutum Ölçeği (PAÖ) ve Madde Kullanım Risk Profili Ölçeği (SURPS) kullanılmıştır. Veriler 2022 yılı Mart-Mayıs ayları arasında toplanmıştır. Bulgular: Adölesanların %52,0’i kız olup, yaş ortalamaları 13,0±0,36’dır (min: 12, max:15). Adölesanların Anne-Baba Tutum Ölçeğine verdikleri yanıtlara göre, adölesanların %36,2\\\'si ebeveynlerini demokratik, %22,4\\\'ü ihmalkar, %20,8\\\'i hoşgörülü ve %20,6\\\'sı otoriter olarak algılamaktadır. Toplam madde kullanım risk profili ölçeği puanı 57,17±8,98\\\'dir. Adölesanların madde kullanım risk profili ölçeğinin dört alt boyutunda da ortalamanın üzerinde puan aldıkları belirlenmiştir. Bir alt boyutun bile puan ortalamasının üzerinde olması madde kullanım riskinin olduğunu göstermektedir. Ebeveynlerini demokratik ve hoşgörülü olarak algılayan adölesanların, ebeveynlerini ihmalkar ve otoriter olarak algılayanlara kıyasla toplam madde kullanım risk profili ölçeği (KW:34,555) ve alt boyutları olan öz memnuniyetsizlik (KW:53.624) ve dürtüsellik (KW:23,934) puanlarının daha yüksek olduğu belirlendi (P<,05). Sonuç: Madde kullanım risk profili ölçeğinin alt ölçek puanlarından en az birinin yüksek olması durumunda bireyin madde kullanma riskinin arttığı varsayıldığından adölesanların ortalamanın üzerinde puan aldığı dolayısıyla madde kullanımı açısından riskli oldukları belirlendi. Ebeveynlerini demokratik ve hoşgörülü olarak algılayanların madde kullanımı açısından daha yüksek risk altında olduğu belirlendi. Bu nedenle ergenlerin aileleri tarafından yakından izlenmesi gerektiği düşünülmektedir.
Keywords : Anne-baba, tutum, adölesan, madde kullanımı, risk

ORIGINAL ARTICLE URL