ACELE DENEYİMLERİNİN ÖLÇÜLMESİ (RUSH EXPERIENCES SCALE-RES): TÜRK KÜLTÜRÜ İÇİN GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI

Authors : Özge Yavaş, İzzet Karakulak, Ender Eyuboğlu, Murat Çelebi

Pages : 81-92

Doi:10.33689/spormetre.1660137

View : 62 | Download : 56

Publication Date : 2025-09-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Öz: Acele deneyimi kavramı ilk olarak macera turizmi alanına (Buckley, 2012) yakın zamanda (Tez, 2023) ise ciddi serbest zaman literatürüne dahil edilmiştir. Araştırmada, ciddi serbest zaman katılımcılarının “acele deneyimlerini” değerlendirebilecek kısa bir psikometrik ölçüm aracının Türk kültürü için adaptasyon çalışmasını gerçekleştirmektir. Bu bağlamda, araştırma ciddi serbest zaman katılımına ilişkin katılımcılarının acele deneyimlerini değerlendirebilecek ulusal alanda ilk nicel ölçüm aracını sunmaktadır. Araştırmanın evren ve örneklemini Türkiye’de yer alan ciddi serbest zaman katılımcıları (macera-yüksek riskli sporcular ve ekstrem sporcular) oluşturmaktadır. Araştırmada ölçüt örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Veriler çevrimiçi oluşturulan “Google Form” aracılığıyla ve kartopu yöntemi ile katılımcılara ulaşılarak toplanmıştır. Ciddi serbest zaman katılımcılarından toplanan veriler ile katılımcılara ilişkin “tanımlayıcı istatistiksel analizler”, verilerin dağılımına ilişkin normal varsayımına ilişkin analizler”, yapının Türk kültürü için doğrulanmasına ilişkin AFA ve Birinci Düzey DFA”, yapıya ilişkin ek güvenirlik ve geçerlilik analizi olan “birleşim ve ayrışım geçerliliği (AVE-CR), ölçüm güvenirliğine ilişkin Cronbach Alpha, katılımcıların verdikleri cevaplara ilişkin taban ve tavan etkileri analizleri yapılmıştır. Yapı güvenirliği için AFA ve DFA gerçekleştirilmiştir ve bu kapsamda Türk kültürü için Acele Deneyimi Ölçeği’nin tek faktörlü ve 13 maddelik faktör yapısı ile geçerli ve güvenilir ölçmeler yapabilen bir ölçüm aracı olduğu belirlenmiştir.
Keywords : acele deneyimi, ekstrem sporlar, macera sporları, yüksek riskli sporlar, ölçek uyarlaması

ORIGINAL ARTICLE URL