Yardımlı İntiharın “Avusturya Ölüm Tasarrufu Kanunu” Özelinde İncelenmesi

Authors : Pınar Aktaş Avci

Pages : 1913-1940

Doi:10.52273/sduhfd..1773446

View : 114 | Download : 184

Publication Date : 2025-12-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Ötanazi ve yardımlı ölüm tartışmaları, insanlık tarihi boyunca varlığını sürdürmüş olup günümüzde özellikle yaşamı tıbben sürdürülemez hastalar bağlamında yeniden gündeme gelmiştir. Türk hukukunda kişilik, Türk Medeni Kanunu m. 28’e göre sağ doğumla başlamakta ve ölümle sona ermektedir. Klasik anlamda ölüm, biyolojik ölüm ve beyin ölümü kriterleri çerçevesinde değerlendirilirken, modern tıbbın gelişimiyle birlikte ölüm kavramının yalnızca fizyolojik değil; etik, hukuki ve bireysel özerklik ilkeleriyle bağlantılı olduğu kabul edilmektedir. Bu çalışmada, Avusturya’da 1 Ocak 2022’de yürürlüğe giren Ölüm Tasarrufu Kanunu (Sterbeverfügungsgesetz) örneği özelinde, yardımlı intiharın kişilik hakkı ve hukuken kişiliğin sona ermesi bakımından doğurduğu sonuçlar incelenmektedir. Avusturya Anayasa Mahkemesi’nin 2020 yılında aldığı karar ile bireyin kendi ölümünü planlama hakkı anayasal düzeyde tanınmış; akabinde çıkarılan kanunla yalnızca yardımlı intihar mümkün kılınmış, aktif ötanazi ise yasaklanmaya devam etmiştir. Çalışmada ayrıca kavramsal çerçeveye dikkat çekilerek ötanazi, yardımlı ölüm ve yardımlı intihar arasındaki farklar açıklanmıştır. Özellikle kamuoyunda “yardımlı intihar” yerine sıklıkla “yardımlı ölüm” ifadesinin tercih edilmesi, terminolojik belirsizlik yaratmaktadır. Uluslararası karşılaştırmada, ABD’nin California Eyaleti’nde “assisteddying” yalnızca yardımlı intiharı kapsarken; Hollanda ve Kanada’da aktif ötanaziyle birlikte düzenlenmektedir. Sonuç olarak, Avusturya örneği, yaşamın sona erdirilmesi konusunda bireysel özerkliğin tanınmasını ancak sıkı şartlara bağlanmasını öngören bir yaklaşım ortaya koymaktadır. Bu yaklaşım, Türk Hukuk’u bakımından dini, etik ve hukuki tartışmalar ışığında incelenmeye değer bir örnek teşkil etmektedir. .
Keywords : Ölüm, Ötanazi, Yardımlı İntihar, Ölüm Tasarrufu Kanunu, Kişilik Hakkı

ORIGINAL ARTICLE URL