İsmet sıfatının Kur’ân yorumlarına etkisi (yûsuf kıssası bağlamında)

Authors : Mustafa Şen

Pages : 32-46

Doi:10.61904/sbe.1615693

View : 119 | Download : 87

Publication Date : 2025-08-01

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma peygamberlerin sıfatlarından olan ismet prensibinin Kur’ân yorumlarını nasıl etkilediğini Hz. Yûsuf’un kıssası örnekliğinde incelemeyi amaçlamaktadır. Bu çalışma doküman analiz yöntemi ile sistematik derleme ve literatür taraması yapılarak hazırlanmıştır. Konuyla ilgili araştırma için öncelikle ilk kaynaklara sonra da günümüze kadar yazılmış olan basılı ve elektronik eserlere müracaat edilmiştir. Siyasi zeminde ortaya çıkan ve daha sonra itikadî konular arasında gelişen ismet/ismet-i enbiya düşüncesi zorunlu olarak peygamberlerde varlığı kabul edilen bir sıfat olmuştur. Kur’ân’da peygamberlerin ihlaslı, seçkin ve doğru sözlü gibi üstün niteliklerine temas edilmekle birlikte onların yapmış olduğu bazı hata ve kusurlardan da bahsedilmektedir. Peygamberlerin beşerî yönüne işaret eden bu tür âyetler kimi müfessirler tarafından ismet kavramı çerçevesinde değerlendirilmiş ve te’vîl edilmiştir. Müfessirlerin yorumlarında tabii olarak mensubu oldukları fıkhî ve itikadî mezheplerin etkisini görmek mümkündür. Peygamberlerde bulunması konusunda icma olan ismet sıfatı da bu etkiyi oluşturan unsurlardan birisidir. Hz. Yûsuf kıssası, içerisinde ismet-i enbiyaya konu olacak âyetler bulundurması hasebiyle araştırmamıza konu edilmiştir. Bu çalışmada öncelikle İslâm düşüncesindeki ismet tasavvurunun mahiyetiyle ilgili kelâm mezheplerinin düşünceleri de dikkate alınarak giriş sadedinde kısa bir değerlendirme yapılmış, ardından da kıssadaki ilgili âyetlere ismet prensibi çerçevesinde getirilen yorumlar ele alınmıştır.
Keywords : Tefsir, Kur’ân, Peygamberlik, İsmet, Masumiyet.

ORIGINAL ARTICLE URL