Karbon vergisi karbon emisyonunu azaltabilir mi? Bir panel ARDL analizi bulguları

Authors : Emine Örs, Dilek Sürekçi Yamaçlı

Pages : 39-59

Doi:10.61904/sbe.1731791

View : 225 | Download : 282

Publication Date : 2025-12-01

Article Type : Research Paper

Abstract :Amaç – Bu çalışmanın amacı, küresel iklim değişikliğiyle mücadele politikalarından biri olan karbon vergisinin, karbon emisyonları üzerindeki etkisini ampirik olarak incelemektir. Bu bağlamda, 1995-2021 döneminde karbon vergisi uygulayan 21 ülkenin verileri kullanılarak verginin çevresel etkinliği analiz edilmiştir. Metodoloji – Çalışmada, dinamik panel veri analiz yöntemlerinden Panel ARDL (Otoregresif Dağıtılmış Gecikme) modeli kullanılmıştır. Analiz, kişi başına karbon emisyonunu bağımlı değişken olarak ele alırken, açıklayıcı değişkenler olarak çevresel vergi gelirleri, kişi başına GSYH, yenilenebilir enerji tüketimi, kişi başına enerji kullanımı ve ekolojik ayak izini içermektedir. Bu yöntem, değişkenler arasındaki hem kısa hem de uzun dönemli ilişkileri modellemeye olanak tanımıştır. Bulgular – Panel ARDL analizine göre, karbon vergisinin uzun dönemde emisyonlar üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisi bulunmamaktadır. Ancak enerji tüketimi, emisyonları artıran en önemli faktör olarak öne çıkmaktadır. Öte yandan, ekolojik ayak izi, emisyonları anlamlı ve negatif yönde etkileyerek sürdürülebilir kaynak kullanımının önemine işaret etmektedir. Kısa dönem bulguları ise, enerji tüketimi, ekonomik büyüme ve gecikmeli karbon emisyonlarının emisyonları pozitif ve anlamlı yönde etkilediğini göstermektedir. Özgünlük – Bu çalışma, karbon vergisi uygulayan geniş bir ülke grubu ve güncel bir veri setini kullanarak literatüre katkı sağlamaktadır. Analiz bulguları, karbon vergisi politikalarının etkinliğinin tek başına yeterli olmadığını, bu politikaların daha iyi tasarlanması ve yenilenebilir enerji yatırımları gibi tamamlayıcı araçlarla desteklenmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Bu yönüyle çalışma, gelecekteki politika yapım süreçlerine yönelik somut öneriler sunmaktadır.
Keywords : karbon vergisi, karbon emisyonu, panel ardl

ORIGINAL ARTICLE URL