Atûfî’nin Hıfzu’l-Ebdân Adlı Tıbbi Kasidesi ve Hıfzıssıhha

Amaç: Bu çalışmada II. Bâyezîd dönemi tabiplerinden Atûfî’nin Hıfzu’l-Ebdân (min Tagayyurâti  Mizâci’l-İnsân) adlı tıbbi eseri incelenerek dönemin tıp ve hıfzıssıhha yaklaşımlarına ışık tutmak  amaçlanmıştı. Gereç ve Yöntemler: İslam tıp geleneğinde ve Osmanlı Devleti’nde hıfzıssıhha literatürü, söz  konusu eser Arapçadan Türkçeye tercüme edilerek incelenmiştir. Bulgular: Eserin hıfzıssıhha içerikli asıl bölümü olan 28 beyitlik kasidesinde, hıfzıssıhhanın tanımı  ve önemi üzerinde durulmuştur. Sonrasında yemek, uyku, cinsel ilişki, giyim ve tedavi başlıkları  altında ilgili bahisler ele alınmıştır. Tartışma ve Sonuç: Tarihi tıbbi eserler arasında hıfzıssıhha içerikli olanlar, geniş halk kitlelerine  hitap etmiş olmaları bakımından oldukça önemlidir. Bu eserler uygulamada kolaylık adına halkın  anlayacağı, basit bir dille yazılmıştır. İncelenen Arapça kasidede de sağlığın korunmasıyla ilgili  pratik önerilerde bulunulmuştur. Ayrıca metnin sonunda Atûfî, fikirlerini İslam tıp bilginlerinden  alıntılar yaparak teyit etme yoluna gitmiş görünmektedir.