7 Ekim 2023 sonrası İsrail işgalinin Gazze sağlık sistemine etkilerinin biyoetik ve uluslararası hukuk açısından değerlendirilmesi

Authors : Perihan Demir, İsmail Uzar, İbrahim Topçu

Pages : 11-21

Doi:10.21673/anadoluklin.1575156

View : 414 | Download : 279

Publication Date : 2024-12-28

Article Type : Research Paper

Abstract :Amaç: Gazze’de 7 Ekim 2023’te başlayan işgal sonrasında sağlık alanında hak ihlalleri ve etik problemler gündeme gelmiştir. Çalışmamızın amacı Gazze’deki İsrail işgalinin bölgenin sağlık sistemi ve sağlık hizmeti sunumu üzerindeki etkilerini belirlemek ve bunların biyoetik ve uluslararası hukuk çerçevesinde analizini yapmaktır. Yöntemler: Çalışmamızda Dünya Sağlık Örgütü’nün işgal altındaki Filistin topraklarındaki (oPt) silahlı çatışmalara ilişkin Halk Sağlığı Durum Analizi (PHSA), Dünya Sağlık Örgütü’nün Gazze Acil Durum Raporları, Birleşmiş Milletler İnsani İşler Koordinasyon Ofisi (OCHA)’nin Bildirilen Etki Anlık Görüntü Raporu, Dünya Sağlık Örgütü ve Health Cluster’ın gösterge paneli “Unified Health Dashboard Version 2.0” incelenerek 7 Ekim 2023’ten günümüze Gazze’de sağlık hizmeti sunumundaki etik ve hukuki ihlaller tespit edilmeye çalışılmıştır. Bulgular: Gazze’de sağlık hizmetlerine yönelik 504 saldırı gerçekleştirilmiş ve 756 kişi öldürülmüştür. Gazze’de bulunan 36 hastanenin 17 tanesi kısmi olarak işlevini sürdürebilmektedir (%47). Toplam sayısı 132 olan birinci basamak sağlık merkezinin 47 tanesi kısmen işlevini sürdürebilmektedir (%36). Gazze’deki birinci basamak sağlık merkezlerinde ve hastanelerde ihtiyaç duyulan temel ilaçların %70’i eksiktir. Sağlık tesislerine yapılan saldırılar nedeniyle 880 sağlık çalışanı hayatını kaybetmiştir. Toplam 14.000 hastanın tıbbi tahliyeye ihtiyaç duyduğu tahmin edilmektedir. Sonuç: 7 Ekim 2023 tarihinde başlayan işgal, Gazze’deki sağlık hizmeti sunumunu daha da kötüleştirmiştir. İşgal sırasında biyoetiğin temel prensipleri ihlal edilmiştir. İsrail tarafından uluslararası sözleşmeler dikkate alınmadan siviller, hastaneler, ambulanslar, hastalar, sağlık çalışanları, kadınlar, çocuklar hedef alınmıştır. Gazze’deki bu insan hakları ihlalleri, dünya genelinde ayrım gözetmeksizin insan onurunu korumak için tesis edilmiş tüm anlaşma ve sözleşmelerin tekrar sorgulanmasını ve denetim mekanizmalarının geliştirilmesini gündeme getirmiştir.
Keywords : Biyoetik, Gazze şeridi, insan hakları ihlalleri, sağlık hizmetlerine ulaşılabilirlik

ORIGINAL ARTICLE URL