Sürdürülebilir Kırsal Mimarlık Uygulamaları: Palanga Sanat ve Mimarlık Çiftliği (PSMÇ) Örneği

Authors : Füsun Seçer Kariptaş, Fatih Kariptaş

Pages : 245-255

Doi:10.51764/smutgd.1821468

View : 88 | Download : 282

Publication Date : 2025-12-12

Article Type : Research Paper

Abstract :Palanga sanat ve mimari çiftliği (PSMÇ), Türkiye’de mimarlık, sanat, doğa ve üretim kavramlarını bir araya getiren oldukça özgün bir mekânsal ve düşünsel deney alanıdır. Sadece bir “çiftlik” ya da “yerleşke” olmanın ötesinde, mimarlık pratiğinin doğayla, zanaatkârlıkla, malzeme kültürüyle ve akademik araştırmayla kesiştiği bir platform olarak dikkat çekmektedir. Bu projenin en belirgin özelliği, yerel malzeme, el işçiliği ve sürdürülebilir yapım tekniklerini çağdaş bir mimari dile dönüştürmesidir. Burada üretilen yapılar Türkiye’nin önde gelen mimarları tarafından tasarlanarak doğaya zarar vermeyen, hatta doğanın döngüsüne geri karışabilen bir mimarlık anlayışının somut örneklerini sergilemektedir. Palanga yerleşkesi, yerel bilgi ile çağdaş mimarlık arasında köprü kuran, doğayla uyumlu ve deneysel bir tasarım yaklaşımını temsil eden örnek bir oluşumdur. Palanga Sanat ve Mimarlık Çiftliği (PSMÇ), Türkiye’nin kuzeydoğu bölgesinde yer almakta olup, deneysel kırsal mimarlık ve sürdürülebilir tasarımın bir laboratuvarı niteliğindedir. Çiftlik, KA Evi, Tavuk Evi, Keçi Barınağı, İnek Barınağı, Buzağı Korunağı ve Yarı Açık Sığır Besi Tesisi gibi farklı işlevlerde yapıları barındırmaktadır. Bu projeler, yerel iklim, arazi koşulları, hayvan ve insan odaklı kullanım gereksinimleri ve uzun ömürlü malzeme kullanımını dikkate alarak tasarlanmıştır. Sürdürülebilir çözümler arayışı, mevcut koşullara uyum, doğal malzeme kullanımı, geleneksel taş-toprak-ahşap ustalığının yapım tekniği olarak benimsenmesi, bölgedeki zanaatkârlarla iletişim kurarak kolektif bilgi üretimi, akademik paydaşlarla iş birliği, malzemelerin test edilmesi ve teknik kararların sorgulanması gibi yaklaşımlar benimsenmiştir. Çalışma, bu yapıların sürdürülebilir mimarlık kriterleri doğrultusunda incelenmesini amaçlamaktadır.
Keywords : Sürdürülebilir Mimarlık, Kırsal Yapılar, Palanga Sanat ve Mimarlık Çiftliği, Ekolojik Tasarım

ORIGINAL ARTICLE URL