Farklı kızılcık (Cornus mas L.) genotiplerinde aşılama zamanı ve metodunun aşı başarısına etkisi

Giriş ve Hedefler Cornus mas L. türünün ait olduğu kızılcıkgiller familyasının en eski yayılış alanlarından biri ve anavatanı olarak kabul edilen bölgelerin başında Türkiye gelmektedir. Türkiye’de çok büyük bir kısmı doğal olarak yetişen kızılcık meyvesinin gerek besin içeriği gerekse insan sağlığına katkısı ile son zamanlarda değeri giderek daha da bilinir hale gelmiştir. Son yıllarda yapılan araştırmaların büyük bir bölümü meyvenin besin içeriğine odaklanmış olsa da özellikle aşılama yoluyla üretim gibi yetiştiricilikle ilgili konularda oldukça az sayıda çalışma bulunmaktadır. Bu makalede farklı aşı metodu ve aşılama zamanlarının aşı başarısına etkisini ortaya koymak amaçlanmıştır. Yöntem Çalışmada; iki farklı kızılcık çeşidinde (sarı ve kırmızı kızılcık) üç ayrı dönemde (mart, nisan ve mayıs ayları) dört farklı aşı yöntemi (Yarma, Yandan yanaştırma, Yongalı Göz ve İngiliz dilcikli aşı) kullanılmıştır. Sarı kızılcık için Düzce ili Gümüşova ilçesinin Elmacık köyünden, kırmızı kızılcık için ise Düzce ili Merkez ilçeye bağlı Muncurlu köyünden seçilen anaç bireylerden aşı kalemleri alınmış ve bu kalemlerle Eskişehir Orman Fidanlığından temin edilen altlıklara aşılama yapılmıştır. Bulgular Bu çalışmada, her iki kızılcık çeşidi için en uygun aşılama zamanının nisan ayı olduğu tespit edilmiştir. Nisan ayında, her iki çeşitte de en yüksek tutma oranı İngiliz dilcikli aşı yöntemiyle sağlanmış olup, bu oran %95-98 arasında gerçekleşmiştir. Aynı ayda elde edilen diğer tutma oranları ise yarma aşı yöntemiyle sarı kızılcıkta %86, kırmızı kızılcıkta %76,6, yandan yanaştırma aşı yöntemiyle sarı kızılcıkta %46, kırmızı kızılcıkta %81,6, yongalı göz aşısı yöntemiyle ise her iki çeşitte de yaklaşık %18 civarında olmuştur. Sonuçlar Doğru aşılama tekniğinin ve uygun zamanlamanın kullanılması, türün etkin şekilde çoğaltılmasını ve sürdürülebilir yönetimini sağlayan etkili bir heterovejetatif üretim stratejisi sunmaktadır.