Arı Yetiştiriciliği Faaliyetinin Ekonomik Sonuçlarının Çam Balı İzlenebilirliği Üzerine Etkisi: Çanakkale Arı Yetiştiricileri Birliği Örneği

Authors : Nazlı Şimşek, Erdoğan Güneş

Pages : 144-159

Doi:10.61513/tead.1764636

View : 148 | Download : 237

Publication Date : 2025-12-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Tarım sektöründe dünya genelinde yaygın olarak yapılan ve düşük başlangıç maliyetiyle öne çıkan arı yetiştiricilik faaliyetinin ekonomik sonuçları çeşitli faktörlerden etkilenmektedir. Kendine özgü aroması ve kalite özellikleri ile özellikle AB ülkelerinde büyük talep gören çam balı, dünya genelinde çok nadir üretilmektedir. Bu nedenle Türkiye’nin sahip olduğu doğal koşullar sayesinde Türk Çam Balı gerek üretim kapasitesi gerekse ürün kalitesi açısından dünya ölçeğinde öne çıkmaktadır. Türkiye’nin doğal bal ihracatında çam balı en yüksek paya sahip olup neredeyse tekel konumundayken, bu ürünün ihracat potansiyeli yeterince değerlendirilememektedir. Türkiye’nin bu pazardaki payının artırılması için kalite standartlarının yükseltilmesi, etkin pazarlama stratejilerinin geliştirilmesi ve üretimden tüketime izlenebilirlik sisteminin uygulanması büyük önem taşımaktadır. Böyle bir yaklaşım, kalite kontrolü ve gıda güvenliğini artıracak, markalaşmayı destekleyecek, sorunların kaynağını tespit etmeyi kolaylaştıracak, pazarda rekabet avantajı sağlayacak ve yasal uyumu güçlendirecektir. Bu araştırmada, Çanakkale il ve ilçelerinde bulunan Çanakkale Arı Yetiştiricileri Birliği’ne kayıtlı çam balı üretim faaliyeti yapan işletmelerin sayısının az olmasından dolayı 2023 üretim dönemi verileri temel alınarak tam sayım yöntemiyle 56 adet çam balı üreten arı yetiştiriciliği işletmesine yüz yüze yapılan anketler yoluyla veriler toplanmıştır. Araştırmada arı yetiştiriciliği işletmelerinin Çanakkale Arı Yetiştiricileri Birliği örneği üzerinden çam balı üretim ve pazarlamasındaki ekonomik yapıları incelenmiş; sistemin sürekliliği ve verimli çalışması için gerekli adımlar tartışılmış ve izlenebilirlik esasına dayalı bir model önerilmiştir.
Keywords : Çam Balı, Ekonomi, İzlenebilirlik, Sürdürülebilirlik, Kalite

ORIGINAL ARTICLE URL