Alıç Meyvesinin Bazı Mühendislik Özellikleri

Authors : Abdullah Sessiz, F. Susen Çevik, Nadide Solmaz, E. Lorin Karaer

Pages : 104-120

View : 41 | Download : 59

Publication Date : 2025-08-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Alıç (Crataegus spp.), dağlık alanlarda kendiliğinden yetişen ağaç şeklinde bir bitkidir. Taze veya işlenmiş formda yaygın tüketilen alıç, insan sağlığı açısından önemli bahçe ürünlerinden biridir. Bu çalışmada, taze Alıç (Crataegus spp.) meyvesinin hasadı, taşınması, iletilmesi, depolanması ve işlenmesinde kullanılacak mekanizasyon araçlarının tasarımı için ihtiyaç duyulan meyvenin boyut, geometrik ortalama çap, küresellik, yuvarlaklık, ağırlık, hacim, yığılma açısı, renk, sürtünme kuvveti gibi bazı mühendislik özellikleri belirlenmiştir. Çalışmada kullanılan Alıç meyvesi için ortalama genişlik ve uzunluk değerleri sırasıyla 15.578 mm ve 17.00 mm olarak bulunmuştur. Kalınlık ve genişlik aynı olduğundan aritmetik ve geometrik ölçümler için bu iki değişken için aynı değerler kullanılmıştır. Bir adet meyvenin ortalam ağırlığı 2.54 g olarak ölçülerken, aynı tanenin ortalama tane hacim değeri ise 3.04 cm³ olarak bulunmuştur. Küresellik değeri %94.38, yuvarlaklık değeri %91.70 ve yüzey alanı ise 50.48 mm2 olarak bulunmuştur. Porozite değeri ise %27.91 olarak hesaplanmıştır. Renk ölçümleri sonucunda elde edilen CIELAB değerlerine göre alıç meyvesinin orta parlaklık düzeyinde hafif kırmızı ton barındıran yoğun sarı renkte olduğu belirlenmiştir. Malzemelerin yığılma açısı kullanılan yüzey malzemesinden etkilenmemiştir. Aralarındaki fark istatistiki açıdan önemsiz (p> 0.05) olmuştur. Statik ve dinamik sürtünme katsayılarına ilişkin yapılan varyans analiz sonuçlarına göre yüzey malzemeleri arasındaki fark istatistiksel olarak önemli olmuştur (p<0.05). Kauçuk yüzeyde en düşük statik ve kinetik sürtünme katsayısı elde edilirken PVC yüzeyde en yüksek statik ve kinetik sürtünme katsayıları elde edilmiştir. Hızlar arasındaki fark ise istatiksel olarak önemli olmuştur. Yani hız artışı statik ve kinetik sürtünme kat sayılarını etkilemiştir. Hız artışına bağlı olarak hem statik hem de dinamik sürtünme katsayılarında artış meydana gelmiştir. Hız değerleri grupları arasındaki fark incelendiğinde, en düşük statik ve dinamik sürtünme katsayısı 5 mm s-1 hızda sırasıyla 0.744 ve 0.711 olarak elde edilmiş, en yüksek statik ve dinamik sürtünme katsayısı ise 25 mm s-1 hızda 0.891 ve 0.852 olarak elde edilmiştir.
Keywords : Alıç, fiziko-mekanik özellik, tasarım

ORIGINAL ARTICLE URL