XII. Yüzyılda Bizans-Pisa İlişkileri

Authors : H Ömer Özdemir

Pages : 335-362

Doi:10.35239/tariharastirmalari.1479251

View : 144 | Download : 115

Publication Date : 2024-09-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Bizans İmparatorluğu bilhassa II. Basileios’un ölümünden sonra büyük bir buhrana sürüklenmiştir. Siyasal ve ekonomik bozulmayı beraberinde getiren bu buhran şüphesiz askeriyeye de sirayet etmiştir. Öte yandan müteakip süreçte başa geçen Komnenos Hanedanı temsilcileri imparatorluğun denizdeki güçsüzlüğünü gidermek adına İtalyan Deniz Cumhuriyetleri ile uzlaşma yoluna gitmişlerdir. Bu minvalde önce dönemin en güçlü donanmasına sahip olan Venedik daha sonra ise çalışmanın merkezinde bulunan Pisa ile ticaret anlaşmaları imzalamışlardır. Bizans-Pisa ilişkileri oldukça gergin başlamıştır. Haçlılara destek vermek amacıyla doğuya yelken açan mezkûr kentin rotası üzerindeki Bizans adalarını yağmalaması bir dizi çatışmaya sebebiyet vermiştir. Takip eden süreçte Pisa’nın Levant’taki Latinlerle iş birliği yapması tansiyonu daha da yükseltmiştir. Ancak Doğu Akdeniz’deki Latin hâkimiyetinin istikrarsızlığı ve Bizans’ın zengin pazarları kaçınılmaz olarak tarafları bir araya getirmiştir. İmparatorluk Pisa’nın donanmasından faydalanarak denizlerdeki gücünü arttırmak ve Venedik’in kendi sularındaki ticarî üstünlüğünü kırmak istemiştir. Cumhuriyet ise vergi indirimlerinden faydalanarak Bizans’ın oldukça kârlı pazarlarına entegre olmayı amaçlamıştır. Ekonomik ve siyasî çıkarların iç içe girdiği bu durum Aleksios Komnenos döneminde başlayıp İstanbul’un zaptıyla son bulacak olan IV. Haçlı Seferine kadar devam etmiştir. Pek çok çağdaş tanık ve arşiv belgesinin ışığında kaleme alınan bu makalede taraflar arasındaki ilişkiler altı çizilen malî ve siyasî kıstaslar çerçevesinde incelenmiş ve varılan sonuçlar tafsilatlı bir şekilde aktarılmıştır.
Keywords : bizans imparatorluğu, pisa, haçlı seferleri, ticaret, imtiyaz

ORIGINAL ARTICLE URL