OSMANLI DEVLETİ’NDE YENİÇERİLERİN TEKAÜDLÜĞÜNE DAİR BAZI BİLGİLER

Authors : Bülent Çelik

Pages : 41-58

Doi:10.35239/tariharastirmalari.1612544

View : 88 | Download : 113

Publication Date : 2025-04-10

Article Type : Research Paper

Abstract :Osmanlı bireyleri için emeklilik kavramı ancak XIX. yüzyılda tanışacakları bir kavramdan ibaretti. Bundan önceki devirlerde yaşayan Osmanlı tebaası için hayat, dâhil oldukları zümre içerisinde üretime katılmak, padişahın buyruklarına uymak ve kendilerinden beklenen çeşitli hizmetleri yerine getirmekten ibarettir. Vergi mükellefi re’âyâ zümresine mensup bir Osmanlı bireyi emeklilik kavramını bilmeden hayatının sonuna kadar fiziksel durumu elverdiği müddetçe çalışır, üretir ve kendisinden beklenen hizmetleri yerine getirirdi. Yeniçeriler için durum biraz daha iyiydi. Yıpratıcı ve tehlikeli mücadelelerin sonunda belli bir yaşa ulaşan yeniçeriler, fiili askerlik hayatlarını sona erdirirken ulufelerin bir kısmı kendilerinde kalmak şartıyla emekli olup farklı işler yapabilmekteydiler. Hatta merkezi yapı bu türden yeniçerileri devletin mali işletmelerinin başına yönetici olarak da atayabilmekteydi. Böylelikle kendilerinden hizmet almaya devam etmekte olan merkezi Osmanlı Devleti, yeniçeri kullarına tecrübeli ve sadık birer bende olarak ayrıcalıklı statülerini koruyup maddi durumlarını daha iyi hale getirme fırsatları sunmaktaydı. Çalışmamız Osmanlı arşiv belgelerine dayanarak bu türden yeniçerilerin durumlarına dair bazı tespitlerde bulunmayı amaçlamaktadır.
Keywords : Osmanlı Devleti, devşirme, yeniçeri, emeklilik, ulufe, mukataa

ORIGINAL ARTICLE URL