ESKİ TÜRKLERDE ATEŞ KÜLTÜRÜ VE SOSYOLOJİK GERÇEKLER

Authors : Saadettin Yağmur Gömeç

Pages : 1-13

Doi:10.35239/tariharastirmalari.1628561

View : 183 | Download : 145

Publication Date : 2025-04-10

Article Type : Research Paper

Abstract :TTürk kültürü ve tarihinde ateşle alâkalı inanışların temeli çok eski devirlere kadar gitmektedir. Buna bağlı olarak Kök Türklerden haber veren Çin kaynaklarında ateşi bulan kişinin unvanının da Türk diye anılması ilgi çeken bir konudur. Ayrıca günümüzde Sibirya’da yaşayan Türklerin inancına göre, ilk insanlar meyve ve otla beslendikleri için ateş lazım değildi. Isınmak ve etin bir gıda olarak tüketilmeye başlanmasıyla birlikte ateşe ihtiyaç duyulunca Tanrı (Ülgen) gökten biri ak, biri kara iki taş indirdi. İnsanlar kuru otları bu taşları birbirine sürterek yaktı. Dolayısı ile Tanrı’nın insanlara bahşettiği ateşi kutlu sayan Türklerin itikadına göre ateş her şeyi temizler, kötü ruhları kovar ve bu yüzden de hemen hemen onların hayatında ateş bir şekilde yer alır. Netice itibarıyla ateş konusundaki inanışlar Türklerin sosyal hayatlarının bir ihtiyacından doğmuştur. Eskiden tıbbın ilerlemediği çağlarda, birtakım bulaşıcı ve mikrobik hastalıkların tedavisinde ateşten faydalanıldığını hepimiz bilmekteyiz ki, kaynaklarda anlatılanlar ve günümüzde tatbik edilen bazı geleneksel uygulamaların temelinde bu yatıyor. Buna bağlı olarak Türklerde ateş ve ocağın kutluluğu birbirinden ayrılmaz. O yüzden bütün Türkler ocağın sönmesini ailenin ya da soyun kuruması olarak görürlerdi. Türk düşüncesinde aileleri akşamları etrafında birleştiren ve ısıtan, üzerinde yemeklerini pişirip, aynı kaptan karınlarını doyuran ateşin sönmesi ölüme işarettir. Güney Sibirya yani Altay, Tuva, Hakas Türkleri her şeye küfretseler de ateşe hakarette bulunmazlar. Bütün Türklerce ateşi su ile söndürmek, tükürmek, işemek, ateşle oynamak, üstünden atlamak kesinlikle yasaktır.
Keywords : Türk Kültürü, Eski Türk İnancı, Ateş, Ateşle Tedavi, Türklerde Ateş Kültürü

ORIGINAL ARTICLE URL