DOĞU AFYONKARAHİSAR PALEOLİTİK ARAŞTIRMALARI

Authors : Yavuz Aydın, Eşref Erbil, Harun Taşkıran, Engin Koray Sarıoğlu, Murat Özturan, Yunus Emre Sevindik

Pages : 157-179

Doi:10.35239/tariharastirmalari.1736016

View : 107 | Download : 67

Publication Date : 2025-09-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, Afyonkarahisar’ın doğu kesiminde 2022–2024 yılları arasında gerçekleştirilen sistematik yüzey araştırmaları kapsamında tespit edilen Paleolitik buluntulara dair ilk sonuçları kapsamaktadır. Araştırmalar, bölgenin jeomorfolojik geçit alanları ve zengin çakmaktaşı kaynakları ile Paleolitik avcı-toplayıcı grupları için elverişli bir yerleşim ve geçiş sahası olduğunu ortaya koymuştur. Üç sezon süren çalışmalarda Çay, Çobanlar, Sultandağı, Bolvadin, Emirdağ, Bayat ve İscehisar ilçelerinde toplam 30 buluntu alanı belirlenmiş ve bu alanlarda Alt, Orta ve sınırlı ölçüde Üst Paleolitik’e atfedilebilecek yontmataş materyal tespit edilmiştir. Bulguların büyük bölümü çakmaktaşı hammaddeyle ilişkili alanlarda yoğunlaşmaktadır. Buluntu alanları ağırlıklı olarak “Mode I–III” teknolojik evreleri temsil eden öğeleri içermektedir; bazı alanlarda ise “Mode IV” özellikleri de gözlemlenmektedir. Elde edilen materyal, yontuk çakıllar, iki yüzeyli aletler ve Levallois çekirdekler şeklinde farklı teknolojik aşamaları yansıtarak bölgedeki kültürel sürekliliğe işaret etmektedir. Her ne kadar stratigrafik bağlamda veri elde edilememiş olsa da yüzey bulguları Afyonkarahisar coğrafyasının Pleistosen Dönem boyunca insan hareketliliği açısından işlevsel bir alan olduğunu göstermektedir. Ayrıca, komşu illerdeki (Denizli, Uşak, Kütahya, Burdur ve Eskişehir) benzer bulgularla birlikte değerlendirildiğinde, bu araştırma Anadolu’nun iç bölgelerine dair önemli bir boşluğu doldurmakta ve bölgesel-kültürel etkileşimlerin anlaşılmasına katkı sunmaktadır.
Keywords : Afyonkarahisar, Paleolitik, Pleistosen, Yontmataş, İnsan Hareketliliği

ORIGINAL ARTICLE URL