Kırım Savaşı Sırasında Doğu Karadeniz’de Eşkıyalık: Yüzbaşı Alphonse Belliot Hadisesi

Tarihin her döneminde, savaş zamanları ülke içinde güvenlik zafiyetinin ve pek çok kanunsuzluğun ortaya çıkmasına neden olmuştur. 1853’ün ortalarında Ruslarla yeni bir savaş söylentisi Kuzeydoğu Anadolu’da karışıklıkların başlamasına sebebiyet vermiş ve savaş süresince bu hareketler devam etmiştir. Savaşın koşullarından istifade ile güçlenen yerel eşkıya, TrabzonErzurum yolunda güvenliği tehdit ederek baskın, soygun ve cinayetler işlemeye başlamıştır. 1854’ün Eylül ayında eşkıyanın kurbanı ise bu yol ile İstanbul’a gitmek üzere Erzurum’dan hareket eden Anadolu Ordusu’nda görevli Fransız subay Alphonse Belliot’ydu. Belliot’nun Bayburt-Erzurum arasında yer alan Masat’ta öldürülmesinden sonra Erzurum Fransız konsolosu Challaye, yardımcısı Castagne ve Polonyalı Yüzbaşı Hosczowski’nin yürüteceği bir tahkikat ve takibat süreci başlatmıştır. Fransız arşiv belgelerinde detaylı bir şekilde kaydedilen bu tahkikat süreci yalnızca örneklerine az rastlanacak bir “eşkıya avı hikâyesi” ortaya koymaz, aynı zamanda bölgedeki eşkıyalığın kökenleri, bağlantıları ve etkileri hakkında da önemli ayrıntılar sergiler.