ESKİÇAĞ’DA AİLE KÜLTÜ VAKIFLARI VE VAKIFLARIN YÖNETİMİNDE DERNEKLERİN ROLÜ

Authors : Senem Dinç

Pages : 605-619

Doi:10.18513/egetid.1716287

View : 242 | Download : 223

Publication Date : 2025-12-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu makalede, Eskiçağ’da aile kültü vakıflarının yapısı ve bu vakıfların sürdürülebilirliğinde derneklerin oynadığı rol ele alınmaktadır. Antik dünyada “vakıf” terimine doğrudan karşılık gelen bir kelime bulunmasa da uzun vadeli dini ve sosyal hedeflere yönelik bağışlar bu yapıyı oluşturmaktadır. Çalışmamızda özellikle Hellenistik Çağ’a ait olan ve tanrılar ya da kahramanlaştırılmış aile üyeleri için kurulan aile kültü vakıflarına odaklanılmıştır. Diomedon, Poseidonios, Epikteta ve Symmasis gibi bireylerin oluşturduğu bu vakıflar, kült ritüellerinin devamı için belirli fonlar ayırmakta ve bu fonların yönetimini ya ailevi temellere dayanan kült derneklerine ya da meslekî derneklere bırakmaktadır. Vakıfların yönetiminde yer alan dernekler, phratriai ve kült derneklerinin birleşimini yansıtır. Dernek üyeleri arasında aile bireyleri, damatlar, torunlar yer almakta; rahiplik görevleri genellikle en büyük erkek evlada bırakılmaktadır. Ayrıca, bu dernekler aidiyet, miras ve sosyal dayanışma gibi unsurları da pekiştirmektedir. Makale, aile kültü vakıflarının sadece dini bir pratik değil, aynı zamanda sosyal yapıların ve aile kimliğinin sürekliliğini sağlamak amacıyla oluşturulmuş stratejik kurumlar olduğunu vurgulamaktadır. Ayrıca, devletin veya polisin bu süreçteki yerine ve Roma İmparatorluk Çağı\\\'ndaki uygulamalara da değinilmektedir. Sonuç olarak, aile kültü vakıfları hem bireysel hem toplumsal bellek inşasında önemli araçlar olarak değerlendirilebilir.
Keywords : Aile kültü vakıfları, phratriai, meslekî dernekler, kült dernekleri

ORIGINAL ARTICLE URL