İNGİLTERE`NİN MISIR İŞGALİNİ KALICILAŞTIRAN SUDAN KRİZİ (MEHDİ İSYANI) VE OSMANLI DEVLETİ`NİN ÇÖZÜM ÇABALARI

Authors : İsa Gökgedik

Pages : 675-701

Doi:10.18513/egetid.1793620

View : 189 | Download : 287

Publication Date : 2025-12-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, 1882\\\'de İngilizlerin Mısır\\\'ı işgali akabinde Sudan\\\'da patlak veren Mehdi İsyanı\\\'nın (1881-1885) İngiltere\\\'nin Mısır\\\'daki hakimiyetini nasıl pekiştirdiğini incelemektedir. Kavalalı döneminin, işgale ve ardından gelen Sudan Krizi\\\'ne giden yolda nasıl hayati bir zemin oluşturduğunu irdeleyen bu çalışmanın bulguları, Sudan\\\'daki direniş hareketinin, İngilizlerin bölgedeki üstünlüğünü pekiştirdiğini göstermektedir. Kavalalılar döneminin yarattığı finansal bağımlılık ve yabancı müdahalesini işgale giden sürecin altyapısı olarak vurgulayan araştırma, İngiltere\\\'nin Sudan\\\'daki asayişsizliği kasıtlı olarak Mısır güvenliği için tehdit olarak göstermek ve işgali uzatmak suretiyle Sudan Krizi\\\'ni işgali meşrulaştıran bir katalizör olarak kullandığını ortaya koymaktadır. Çalışmanın amacı, bu kritik dönemi sosyo-politik ve jeopolitik bağlamda değerlendirerek Osmanlı-Mısır-İngiltere ilişkilerinin dinamiklerini ortaya koymaktır. Arşiv belgeleri ve çağdaş kaynaklar kullanılarak dönemin iç karışıklıkları, dış müdahaleler, siyasi rekabet ve 19. yüzyıl sonlarında bölgede değişen güç dengeleri analiz edilmiştir. Çalışma, Osmanlı Devleti\\\'nin Sudan\\\'a müdahale teklifini reddetmesinin diplomatik gerekçelerini de değerlendirerek, Şark Meselesi literatürüne yeni bir perspektif sunmaktadır.
Keywords : Mısır, Sudan, Mehdi İsyanı, Kavalalılar, İngiltere

ORIGINAL ARTICLE URL