Cumhuriyet Öncesi Dönemde İzmir Hastanelerinin Mekânsal Gelişimi

İzmir kenti, 17. yüzyıldan 19. yüzyılın sonlarına uzanan bir süreçte azınlıklar tarafından inşa edilmiş birçok büyük ölçekli hastane yapısının yanı sıra Cumhuriyet döneminin modernist sağlık yapılarını ve 1980 sonrası dönemin farklı mimari diller taşıyan örneklerini barındırmaktadır. Kentteki sağlık kurumlarını topluca ve detaylı olarak ortaya koyan bir kaynak olmadığı gibi; yapısal, mekânsal ve mimari nitelikleriyle irdeleyen bir çalışma da bulunmamaktadır.Bu yazı kapsamında Cumhuriyet dönemi öncesinde kentte inşa edilen hastane yapıları incelenmiş, dönüştürülen yapılar kapsam dışında tutularak hastane olarak inşa edilen binalar esas alınmıştır. Yapılan detaylı literatür taraması çerçevesinde, İzmir`de sağlık kavramı ve mekansal yansımalarını ortaya koymak; günümüze ulaşan ya da yok olan hastane yapılarını belgelemek ve kentteki hastane yapılarının mekansal gelişimlerini irdelemek hedeflenmiştir. Cumhuriyet öncesi dönem hastaneleri genellikle azınlıklara ait olduğundan, yabancı mimarların Batılı tasarım ve uygulama alışkanlıklarını yansıtmaktadırlar. Bununla birlikte Batılılaşma dönemi Osmanlı İmparatorluğu’nda, kamu yapıları mimarisinde yaygın olarak kullanılan neo klasik üslubun ağırlığı İzmir’deki azınlık hastanelerinde de görülmektedir