A Study on Scabies in The Ottoman Empire with Regard to Archive Resources

Uyuz hastalığı ölümcül olmayan, ancak meydana getirdiği kaşıntıdan dolayı kişiyi canından bezdiren bulaşıcı bir deri hastalığıdır. İlkçağlardan beri var olduğu bilinen uyuz, 1687 yılında İtalyan Eczacı Giovanni Cosimo Bonomo tarafından tanımlanmıştır. Uyuz hastalığının Osmanlı Devleti\`nde ilk ne zaman ortaya çıktığı bilinmemektedir. Bu çalışmada; Başbakanlık Osmanlı Arşivi ışığında Osmanlı Devleti\`nde uyuz hastalığı ele alınmıştır. Yapılan araştırmada Başbakanlık Osmanlı Arşivi\`nde uyuz hastalığına dair tutulan ilk kaydın 1889 yılına ait olduğu tespit edilmektedir. Öte yandan Osmanlı Arşivi\`nde, uyuz hastalığına dair kayıtların oldukça sınırlı olduğu anlaşılmaktadır. Arşivden elde edilen veriler, uyuz hastalığının özellikle Osmanlı hapishanelerinde yaygın bir şekilde görüldüğünü göstermektedir. Hapishanelerin yanı sıra arşivde, okullarda da uyuz hastalığının olduğunu gösteren birkaç örnek mevcuttur. Tüm bunlara ilaveten söz konusu kayıtlar uyuzun, Birinci Dünya Savaşı\`nda ivme kazandığını ve mezkûr savaş sonrasında da Anadolu\`da yayıldığına işaret etmektedir.