XIX. YÜZYILIN İKİNCİ YARISINDA KIBRIS’IN HİNDİSTAN YOLU İÇİN ÖNEMİ VE İNGİLİZ DIŞ POLİTİKASINA ETKİSİ

Authors : Cem Uncu

Pages : 427-467

Doi:10.18513/egetid.1673087

View : 123 | Download : 132

Publication Date : 2025-07-30

Article Type : Research Paper

Abstract :XIX. yüzyılda İngiltere’nin küresel güç konumunu pekiştirmesinde Hindistan’ın stratejik önemi belirleyici bir unsur olmuştur. İngiltere, Hindistan’a giden yolları güvence altına almak amacıyla Akdeniz, Kızıldeniz ve Süveyş Kanalı gibi kritik bölgelerde kontrol sağlamaya çalışmıştır. Bu çerçevede Mısır, Kıbrıs ve Orta Doğu, İngiliz dış politikasının merkezinde yer almış, İngiltere bu bölgelerde ekonomik, askerî ve siyasi nüfuzunu artırarak Hindistan’ın güvenliğini sağlamayı hedeflemiştir. Bu bağlamda Kıbrıs’ın, İngiltere için stratejik açıdan değerli bir üs olarak ortaya çıktığı görülmektedir. 1878’de Kıbrıs Antlaşması ile İngiltere, Osmanlı Devleti’ne destek verme bahanesiyle Kıbrıs’ın kontrolünü “geçici” olarak ele geçirmiştir. Bu anlaşma İngiltere’nin Doğu Akdeniz’deki varlığını güçlendirirken, Hindistan ile Mısır’a giden ticaret yollarının güvence altına alınması amacını gerçekleştirmekteydi. Dolayısıyla İngiltere’nin Kıbrıs’a olan ilgisi, Hindistan ve Mısır’ın stratejik önemine odaklanan daha geniş bir jeopolitik stratejinin parçası olarak anlaşılmalıdır. İngiltere, Osmanlı’yı Rus yayılmacılığına karşı desteklerken, Osmanlı’nın zayıflamasıyla birlikte daha müdahaleci bir politika izlemiş ve Kıbrıs ile Mısır’ı doğrudan kontrol altına almıştır. İngiltere’nin Hindistan merkezli stratejik hamleleri, XIX. yüzyıl boyunca küresel dengelerde belirleyici bir etken olmuştur. Bu çalışma, XIX. yüzyılın ikinci yarısında, Hindistan ve Mısır politikaları çerçevesinde Kıbrıs’ın İngilizler için önemini konu almaktadır.
Keywords : Kıbrıs, İngiltere, Hindistan, Osmanlı, Mısır.

ORIGINAL ARTICLE URL