MISIR HIDİVİ II. ABBAS HİLMİ PAŞA’NIN MENTEŞE (MUĞLA) SANCAĞI’NDAKİ ÇİFTLİKLERİ VE BAZI HUKUK DIŞI FAALİYETLERİ

Authors : Mehmet Temel

Pages : 397-426

View : 111 | Download : 164

Publication Date : 2025-07-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Osmanlı egemenliğine girdiği 1517 yılından itibaren ayrıcalıklı eyalet statüsüyle yönetilen Kuzey Afrika ülkesi Mısır, 1867 yılından sonra hıdiv unvanı taşıyan valiler tarafından yönetilmiştir. 1892 yılında atanan ve Mısır’ın son hıdivi olan II. Abbas Hilmi Paşa’nın Menteşe Sancağı’nın Köyceğiz ve Fethiye ilçeleriyle Dalaman bölgesinden satın aldığı çiftlikler, Sarsala ve Kille koylarına kurduğu seyyar demir iskeleler, gezi ve av faaliyetleri, inşa ettiği binalar ve bu süreçteki hukuk dışı uygulamaları çalışmanın konusunu oluşturmuştur. Mısır hıdivinin pek bilinmeyen bu faaliyetlerini tanıtmaya yönelik bu çalışma, konu hakkında kaleme alınmış inceleme eserinin çok sınırlı olması nedeniyle ağırlıklı olarak Osmanlı Arşivi belgelerinden yararlanılarak yürütülmüştür. Hıdivin çiftlik edinme sürecindeki hukuk dışı faaliyetleri halkın ve yerel idarecilerin şikâyetine konu olmuştur. Hıdiv, Sarsala iskelesiyle çiftlikleri arasına şose yollar inşa ederek birbirine bağlamıştır. I. Dünya Savaşı’nda ilan edilen seferberlikle birlikte harbiye mazbatası karşılığında mallarına el konulmuş, savaştan sonra zararları kısmen tazmin edilmiştir. Çiftlik de 1928 yılında borcuna karşılık hıdivden alındıktan bir süre sonra Ziraat Vekâlet’ine devredilmiştir.
Keywords : Hıdiv, II.Abbas Hilmi Paşa, Çiftlik, Köyceğiz, Menteşe, Sarsala

ORIGINAL ARTICLE URL