İstanbul’un Fethinin 500. Yıl Dönümünü Anmak ve Anlamak: Basına Yansıyan Yazılar Üzerine Bir Analiz

Authors : Feyziye Durmaz, Metin Menekşe

Pages : 279-325

Doi:10.21551/jhf.1712234

View : 138 | Download : 50

Publication Date : 2025-07-03

Article Type : Research Paper

Abstract :İstanbul’un Fethi dünya tarihinin seyrini değiştiren bir olay olarak yalnızca askeri bir başarı değil, medeniyetler arası geçişin sembolüdür. Bu büyük hadise, Türk tarih yazımı ve kolektif hafıza bakımından her dönemde yeniden adlandırılmıştır. Türk milleti açısından millî kimliğin ve tarihsel bilinç inşasının temel taşlarından biri olarak kabul edilen bu zafer, farklı dönemlerde çeşitli toplumsal ve siyasal bağlamlarda yeniden anılmış ve anlamlandırılmıştır. Bu tarihsel mirasın en dikkat çekici biçimde yeniden yorumlandığı dönemlerden biri, 1953 yılında gerçekleştirilen 500. Yıl Dönümü kutlamaları olmuştur. Bu anlamlı günde, ülke genelinde pek çok etkinlik düzenlenmiştir; törenler, defileler, balolar, spor müsabakaları ve yarışmalar organize edilmiştir. İstanbul’un Fethinin 500. Yıl Dönümü ve Müteakip Fetih Yıllarını Kutlama Derneği gibi cemiyetler kurulmuş, Fatih Sultan Mehmet\\\'in portresini çoğaltarak, bu önemli olayı ölümsüzleştirmek için özel hatıra altınları ve posta pulları bastırmıştır. Böylece, fethin 500. Yıl Dönümü, somut ürünlerle gelecek kuşaklara taşınmıştır. Türkiye’nin dört bir yanında yapılan kutlamalar dönemin basınına da yansımıştır. Kamuoyunu ve devlet erkanı tarafından büyük coşkuyla karşılanılan kutlamalar dönemin aydınları tarafından kaleme alınan eserlere de konu olmuştur. Yayınlanan yazılarda, fetih anlatısı etrafında şekillenen bir millî gurur, tarihî süreklilik vurgusu ve geçmişle kurulan ideolojik bağ dikkat çekmektedir. Bu çalışmada İstanbul’un Fethinin 500. Yıl Dönümünün Türk basınına nasıl yansıdığı incelenmiştir. Türk tarihinin önemli zaferlerinden olan İstanbul’un Fethinin 500. Yıl Dönümünün, basında nasıl yer aldığı ve nasıl anıldığı üzerinden kolektif hafıza ile millî kimlik inşasına nasıl katkı sağlandığı incelenmiştir. Çalışma kapsamında yerel ve ulusal gazetelerde yer alan haber, köşe yazısı ve analiz türündeki metinler nitel içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Metinlerin dil kullanımı, öne çıkardıkları tarihî ve ideolojik temalar mercek altına alınmıştır. Elde edilen veriler, İstanbul’un Fethinin 500. Yıl Dönümünün dönemin basınında kimi zaman milliyetçi duygularla, kimi zaman da toplumsal dayanışma ve tarihî miras vurgusuyla ele alındığını göstermektedir. Bu bağlamda çalışma, yakın dönem basınının tarihî olayları nasıl güncel anlamlarla donattığını ve bu süreçte tarih anlatısının nasıl şekillendiğini anlamak açısından kayda değer bir katkı sunmaktadır.
Keywords : İstanbul’un Fethi, Fatih Sultan Mehmed, 500. Yıl Dönümü Kutlamaları, Basın, Yazılar

ORIGINAL ARTICLE URL