Osmanlı-Balkan Siyasal Kopuşunda Bir Dönüm Noktası Olarak Berlin Kongresi

Authors : Mehmet Alpaslan Eşki

Pages : 544-563

Doi:10.21551/jhf.1770513

View : 57 | Download : 63

Publication Date : 2025-09-30

Article Type : Research Paper

Abstract :1878 Berlin Kongresi, Osmanlı Devleti’nin Balkanlar’daki otoritesini zayıflatan ve bölgedeki çözülme sürecini hızlandıran önemli bir diplomatik müdahale olarak öne çıkmaktadır. 1877–1878 Osmanlı-Rus Savaşı sonrasında imzalanan Ayastefanos Antlaşması, Rusya’ya bölgesel üstünlük sağlamasına rağmen, Avrupa’daki büyük güçler—özellikle İngiltere ve Avusturya-Macaristan—tarafından dengeleri bozduğu gerekçesiyle tepkiyle karşılanmış ve bu durum Berlin Kongresi’nin toplanmasını gerekli kılmıştır. Kongre, yalnızca mevcut antlaşmayı revize etmekle kalmamış, Balkanlar’daki güç dengelerini yeniden tesis etmeyi ve uluslararası çıkarları dengelemeyi de amaçlamıştır. Sınır çizimleri, bölgenin çok etnisiteli ve çok dinli yapısını göz ardı ederek ilerleyen süreçte etnik gerilimlerin ve çatışmaların ortaya çıkmasına zemin hazırlamıştır. Berlin Kongresi, Osmanlı toprak düzenini yeniden şekillendirmenin ötesinde, Balkanlar’daki ulusal kimliklerin siyasallaşma sürecini hızlandırmıştır. Hristiyan topluluklara tanınan ayrıcalıklar, milliyetçi hareketlerin güç kazanmasına ve bağımsızlık taleplerinin uluslararası alanda meşrulaşmasına katkıda bulunmuştur. Bu bağlamda Kongre, Osmanlı’nın çok uluslu yapısının parçalanmasını hızlandıran ve modern Balkan devletlerinin oluşumunu şekillendiren tarihsel bir dönüm noktası olarak değerlendirilmektedir. Ayrıca, Kongre’nin sonuçları, 20. yüzyıldaki Balkan Savaşları ve iki Dünya Savaşı gibi önemli tarihsel kırılmaların zeminini oluşturmuştur.
Keywords : Berlin Kongresi (1878), Osmanlı İmparatorluğu, Balkanlar, Milliyetçilik Hareketleri, Uluslararası Diplomasi

ORIGINAL ARTICLE URL