Belâgat İlminde Başlangıç, Ana Konuya Geçiş ve Sonuçla İlgili Kompozisyon Sanatları

Authors : Ahmet Gezek

Pages : 523-541

Doi:10.47424/tasavvur.1511581

View : 132 | Download : 69

Publication Date : 2024-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Belâgat ilminde sözün başlangıcıyla, konuya geçişle ve sonuç kısmıyla ilgili edebi sanatlar bulunmaktadır. Hüsn-i ibtidâ ve berâat-i istihlâl sözün giriş kısmını; tehallus ve iktidâb giriş kısmından ana konuya geçişi; hüsn-i intihâ ise sonuç kısmını konu edinmektedir. Klasik ve modern belâgat kitap-larında bulunan bu sanatların konumu bir müelliften diğerine farklılık gös-termiş, bazı müellifler bu sanatları belâgat ilminden saymamıştır. Bu çalış-mada, belâgat kitaplarında bedî‘ sanatları içinde şiir intihalleri konusunda veya müstakil alt başlıklar olarak yer alan bu sanatların, kompozisyon sa-natları başlığı altında yer almasının daha doğru olacağı önerilmiştir. Zira kompozisyon; bir metnin veya konuşmanın başlangıcının, konuya geçişinin ve sonuç kısmının birbiriyle ahenkli ve uyumlu olarak bir bütünlük içinde olması anlamına gelmektedir. Araştırmamızda, ilgili sanatların günümüz-deki kompozisyon çalışmalarıyla olan bağına, ayrıca en güzel örneklerinin Kur’ân-ı Kerîm’de olduğuna dikkat çekilmiş ve bu sanatların belâgat ilmin-deki yeri ve konumunun önemi ortaya konulmaya çalışılmıştır.
Keywords : Arap Dili ve Belâgati, Bedî‘ İlmi, Kompozisyon Sanatları, Hüsn-i İbtidâ, Hüsn-i İntihâ

ORIGINAL ARTICLE URL