Arap Belâgatinde Tenâfür-i Hurûf Olgusu: Klasik Dönemden Modern Analizlere Mukayeseli Bir Bakış

Authors : Nihat Tarı

Pages : 401-435

Doi:10.47424/tasavvur.1629333

View : 83 | Download : 51

Publication Date : 2025-06-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, Arap belâgatinde önemli bir yere sahip olan tenâfür-i hurûf (harflerin uyumsuzluğu) kavramını tarihsel ve modern bir perspektiften incelemektedir. Klasik dönem dilbilimcilerinin fonetik temelli yaklaşımların-dan başlayarak, modern dilbilimsel analizlere kadar uzanan süreçte kavra-mın geçirdiği dönüşüm ele alınmıştır. Araştırma, tenâfür olgusunun oluşum nedenleri, harflerin mahreç özellikleri ve ses kombinasyonlarının etkisi gibi teknik boyutların yanı sıra, kavramın edebi ve estetik yönlerini de değerlen-dirmektedir. Literatür taraması ve karşılaştırmalı analiz yöntemleri kullanı-larak gerçekleştirilen bu çalışma, tenâfür kavramının yalnızca dilbilimsel bir olgu olmadığını, aynı zamanda edebi, estetik ve kültürel boyutları olan çok yönlü bir olgu olduğunu ortaya koymaya çalışmaktadır. Araştırma, klasik teorilerden modern yaklaşımlara kadar geniş bir perspektifte, tenâfür kav-ramının Arap dilindeki fesâhat ve belâgat üzerindeki etkisini analiz etmek-tedir. Klasik dönemde tenâfür, kelimelerin telaffuz zorluğu ve işitsel uyum-suzlukları bağlamında ele alınırken, modern dönemde bu kavram, dilin este-tik ve fonetik boyutlarıyla ilişkilendirilmiştir. Çalışma, tenâfür olgusunun tarihsel gelişimini ve farklı yaklaşımlar arasındaki benzerlik ve farklılıkları ortaya koyarak, bu kavramın dilbilimsel ve edebi boyutlarını daha iyi anla-mayı amaçlamaktadır. Ayrıca, modern sesbilim analizleriyle kavramın tek-nik yönleri detaylandırılmış ve tenâfürün dilin karmaşık doğasını anlama-daki rolü vurgulanmıştır. Tenâfür-i hurûf kavramının çok boyutlu analizi, Arap dilinin estetik ve fonetik zenginliğini anlamamıza katkı sağlamaktadır. Bu çalışma, Arap belâgatindeki önemli bir kavramın kapsamlı bir inceleme-sini sunarak, dilbilim ve edebiyat çalışmalarına katkı sunmayı hedeflemek-tedir.
Keywords : Arap Dili ve Belâgati, Fesâhat, Tenâfür-i Hurûf, Mahreç, Fonetik.

ORIGINAL ARTICLE URL