İslami İlimler Fakültesi Öğrencilerinin Aile Algılarının Metaforik İncelenmesi: Ahi Evran Üniversitesi Örneği

Authors : Suzan Yıldırım

Pages : 483-524

Doi:10.47424/tasavvur.1648749

View : 92 | Download : 59

Publication Date : 2025-06-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Aile bireyin dünyaya gelmesinde, büyüyüp yetişmesinde, eğitimi için gerekli koşulların sağlanmasında temel bir ortamdır ve kişilik gelişiminde oldukça mühimdir. Bireyin gelişiminde hem kalıtsal hem de çevresel etkenle-rin en başında gelen aile, tarih boyunca bütün dinlerde, kültürlerde ve ilkel toplumlarda kutsal kabul edilen ve değer verilen bir oluşumdur. Aile, çocu-ğun fiziksel ve sosyal gelişiminde etkili olduğu kadar psikolojik ve bilişsel gelişiminde de etkilidir. Bireyin yetişmesinde bu kadar önemli olan bu ku-rum, günümüzde boşanmaların artması, sosyal medyanın negatif etkisi, Türk aile değerlerinin Türk sinemasında ve televizyon dizilerinde olumsuz yansıtılması hatta aileyi temelinden sarsan birtakım oluşumların normal ve bireysel tercih gibi aksettirilmesiyle daha da yıpratılmaya çalışılmaktadır. Her şeyin hızla değiştiği ve tüketildiği günümüzde, gençlerin aile konusun-daki algılarını metaforlar yoluyla öğrenmek bu çalışmanın amacıdır. Bu araştırma, yüksek öğrenimde okuyan öğrencilerin aileyle ilgili algılarını me-taforlar yoluyla ortaya çıkarmayı hedeflemiştir. Araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden fenomenoloji deseninde tasarlanmıştır. Çalışma grubu ise, ölçüt örneklem yöntemi uygulanarak 2023-2024 öğretim yılında öğrenim gören, İslamî İlimler Fakültesi öğrencilerinden gönüllü olarak katılan 128 öğrenci tarafından oluşmuştur. Veriler, Google anket formları yoluyla top-lanmıştır. Öğrencilerden aile konusunda “Aile…. gibidir. Çünkü …” boşluk-lar doldurulacak şekilde açık uçlu bir soruyla metafor oluşturmaları isten-miştir. Alan uzmanı üç hocanın görüşüne başvurularak metaforlar değer-lendirilmiştir. 13 katılımcı anket formunda metafor üretmediği için araştır-madan çıkartılmıştır. Kalan 115 metafor, benzer özellikler açısından grup-landırılmış ve farklı kategorilere yerleştirilen metaforlar üzerinde görüş birli-ği sağlamak üzere yeniden yapılan değerlendirmelerde Miles ve Huberman formülü kullanılmıştır. Araştırma sonunda öğrenciler en fazla “ağaç” (22) ve “kale” (7), “çınar ağacı” (5) metaforlarını üretmiş, üretilen metaforlar da gerekçelerine göre “koruyucu olarak aile” (34), “birlik beraberlik olarak aile” (15), “yol gösterici olarak aile” (8) kategorisinde değerlendirilmiştir. Katılım-cıların metaforik aile algıları çoğunlukla olumlu çıkmıştır ve geleneksel aile algısını yansıtmaktadır. Bu çalışmanın sonuçları literatürdeki diğer çalışma-larla da örtüşmektedir. Her ne kadar çalışma sonucu olumlu çıkmış da olsa algıların hızla değiştiği dünyamızda, aile algısının değer aşımına uğrama-ması için tüm kurum ve kuruluşların aileyle ilgili çalışmalara ağırlık vermesi ve üzerlerine düşen sorumluluğu hakkıyla yerine getirmesi konusuna vurgu yapılmıştır. Bu çalışmanın katılımcıları gelecekte öğretmen ya da din görev-lisi olarak alanda istihdam edilecekleri düşünüldüğünde hem kendilerinin sağlıklı bir aile anlayışına sahip olmaları hem de hizmet verecekleri öğrenci ve cami cemaatlerine sağlıklı aile oluşumu anlayışını aşılamaya çalışacakları göz önünde bulundurulduğunda, aileyle ilgili eğitimden geçirilmeleri daha da önem kazanmaktadır. Bu bağlamda aile konulu derslerin zorunlu olarak öğretim programlarında yer alması önerisi getirilebilir.
Keywords : Din Psikolojisi, Algı, Metafor, Aile, İslamî İlimler

ORIGINAL ARTICLE URL