TEFSİRİN TEMEL BİR İLKESİ OLARAK SİYAKA RİAYET -ELMALILI TEFSİRİ ÖRNEĞİ-

Siyak, Kur’ân’ı anlama ve tefsir etme metodolojisi içinde önemli yer tutan bir konudur. İsabetsiz anlama ve yorumlar çoğunlukla siyak ilkesine riayet etmemekten kaynaklanmaktadır. Siyak konusunu merhum müfessir Elmalılı Hamdi Yazır’ın da içinde bulunduğu klasik ulema siyak ve münasebet kavramlarıyla karşılamışlardır. Daha çok siyakla anlama meselelerini, münasebetle ise i’caz, belagat ve fesahat konularını kastetmişlerdir. Türkçe yazılan eserlerde siyak konusunu ifade etmek üzere çoğunlukla siyak sibak şeklinde ikili kelime kullanılmaktadır. Ancak bir ifadenin hangi tarafının siyak, hangi tarafının sibak olduğu konusunda ciddi sayılabilecek karışıklıklar söz konusudur. Bu karışıklıklar maalesef sözlük ve tefsirlerde bile yer alabilmektedir. Bu karışıklığın yaşandığı kaynaklardan birisi de Elmalılı tefsiridir. Bu yüzden özgün şekline de uygun olması hasebiyle sadece siyak kavramının kullanılması önerilmektedir. Elmalılı merhum, tefsirinde siyak kelimesini 225 defa kullanmış ve bu kriteri bir usul maddesi olarak çalıştırmış bir müfessirdir. Bu çalışmada onbeşe yakın madde halinde sistematik hale getirmeye çalıştığımız bir plan dahilinde Elmalılı tefsirinde siyak alanı yoğun olarak istihdam edilmiştir.