Tercih mi? Mecburiyet mi? Hamas'ın Örgütsel Dönüşümü ve 7 Ekim Saldırısının Nedenleri

Authors : Ömer Faruk Çelik
Pages : 113-136
Doi:10.5281/zenodo.18086377
View : 49 | Download : 58
Publication Date : 2025-12-30
Article Type : Research Paper
Abstract :Çalışma, Filistin-İsrail çatışmalarında tarihi bir kırılma anı olan 7 Ekim Saldırısı’nı odağına almış ve HAMAS’ın karşılaşabileceği tüm risklere rağmen neden böyle bir saldırı yaptığını açıklayıp açıklayamayacağını sınamak istemiştir. Bu bağlamda çalışmanın temeli “HAMAS’ı 7 Ekim Saldırısı’nı yapmaya iten nedenler nelerdir?” sorusudur. Bu soru bağlamında nitel veri analizi yöntemi kullanılarak kitap, makale, tez, rapor, tüzük vb. dokümanlar incelemeye tabi tutulmuş, akademik niteliğe haiz belgeseller incelenmiştir. Bu sürecin sonunda elde edilen veriler HAMAS’ın Gazze’de yerel ve parlamento seçimlerini kazanarak iktidara gelmesi ile bir dönüşüm yaşadığını gösterdiğinden çalışmaya bir problem sorusu daha eklemenin gerektiği görülmüştür. “HAMAS Gazze’ de iktidara geldikten sonra bir dönüşüm yaşamış mıdır?” sorusu çalışmanın ikinci ve tamamlayıcı sorusudur. HAMAS’ın dönüşümü, Örgütün Gazze’de devletsel bir yönetim kurma isteği sonucu örgütün silahlı mücadeleyi geri plana alarak siyasileşmesi şeklinde olmuştur. Ancak gerek yerel gerekse de küresel etkiler nedeniyle bu tavır başarısızlıkla sonuçlanmıştır. Bu etkilerin aynı zaman 7 Ekim Saldırısı’na giden yolun da nedenleri olduğu görülmüştür. Yerel etkilerden ilk olarak zikredilmesi gereken husus İsrail’in kesintisiz ve yıkıcı ablukası ile alt yapıya yönelik gerçekleştirdiği saldırılardır. Bu durum devletsel yapılanmanın kurulmasını büyük ölçüde engellemiş ve büyük insani krizlere yol açmıştır. İkincisi El Fetih ile HAMAS arasındaki siyasi çekişmenin doğurduğu politik sorunlar, üçüncüsü ise Siyasi Büro’nun yaşanan sorunlara çözüm üretemeyişidir. Dördüncü neden Filistin İslami Cihad’ının siyaset yerine silahlı direniş tercihi nedeniyle HAMAS’ın rakibi haline gelmesidir. Bu sorunlar dolayısıyla HAMAS 2017 yılında bir kırılım yaşamış ve Siyasi Büro liderliğini değiştirmiş, Gazze’yi ise Askeri Büro liderliğine devretmiştir. Bu durum HAMAS’ta ki hiyerarşinin askeri kanat lehine değişmesine neden olmuş; örgüt giderek askerîleşmiştir. Küresel nedenlere bakıldığında ise bölgede yaşanan Arap Baharı dalgasının HAMAS’ın uluslararası desteğini etkilediği görülmektedir. İran ve Suriye ile olan ilişkilerin bozulması, Mısır’da Müslüman Kardeşler’e yönelik cadı avı niteliğinde operasyonların başlatılması ve Körfez ülkelerinin de bu sürece dahil olmasıyla HAMAS uluslararası destek noktasında bir krize girmiştir. Büyük Geri Dönüş Yürüyüşü adı verilen ve son kez sivil ve şiddetsiz gösterilerle bu ablukayı kırmaya çalışan Gazzelilerin kanlı bir şekilde dağıtılması da şiddetsiz eylemlerin gözden düşmesi için dramatik bir son teşkil etmiştir. Bununla birlikte Batı’lı toplumların İsrail’e verdikleri koşulsuz desteğin de süreci etkileyen olumsuz faktörlerden olduğu belirtilmelidir. Zikredilen tüm bu etmenlerin aynı zamanda 7 Ekim Saldırısı’nın nedenleri olduğu da değerlendirilmiştir.
Keywords : 7 Ekim, El Aksa Tufanı, Gazze, HAMAS, İsrail

ORIGINAL ARTICLE URL