Siyasetnamelerin Kamuda Tasarruf Tedbirlerine Yaklaşımı: Nushatü's-Selâtîn Örneği

Authors : Ali Yıldırım, Muhammed Ali Ova

Pages : 173-184

Doi:10.5281/zenodo.18075255

View : 71 | Download : 52

Publication Date : 2025-12-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, Türk-İslam yönetim geleneğinin temel metinleri olan siyasetnamelerdeki kamuda tasarruf anlayışını, 16. yüzyıl Osmanlı mütefekkiri Gelibolulu Mustafa Âlî’nin Nushatü’s-Selâtîn adlı eseri ekseninde araştırmayı amaçlamaktadır. Kamu maliyesi yönetiminin önemli bir aracı olan tasarruf tedbirleri, genellikle harcamaların kısılması ve gelirlerin artırılması gibi teknik ve mali boyutlarıyla ele alınırken, siyasetname geleneği konuya ahlaki, idari ve felsefi bir derinlik katmaktadır. Bu bağlamda çalışma, öncelikle modern anlamda kamuda tasarruf tedbirlerinin ve siyasetname türünün kavramsal çerçevesini çizmektedir. Ardından, siyasetname geleneğinde israf, tutumluluk, hazine yönetimi ve liyakat gibi konuların tasarruf anlayışıyla olan organik bağı ortaya konulmaktadır. Vaka analizi olarak ele alınan Nushatü’s-Selâtîn’de Gelibolulu Âlî’nin, yönetimde gözlemlediği mali ve idari bozulmanın temel nedenleri detaylı bir şekilde analiz edilmektedir. Araştırmanın bulguları, siyasetnamelerin kamusal tasarrufları yalnızca bir bütçe disiplini olarak görmediğini; adalete, liyakate ve hukuka dayanan bütüncül bir yönetim anlayışı olarak kavradığını göstermektedir.
Keywords : Kamuda Tasarruf Tedbirleri, Hazine Yönetimi, Siyasetname, Gelibolulu Mustafa Âlî, Nushatü’s-Selâtîn

ORIGINAL ARTICLE URL