Multi-criteria Decision-making Technique Approach to Assess the Microbial Quality and Safety of Fresh-cut Salads Sold at Retail in Istanbul, Turkey

Bu çalışmanın amacı İstanbul, Türkiye’de Esenler, Fatih, Beşiktaş, Üsküdar, Kadıköy ve Ümraniye’de bulunan restoranlarda satılan taze kesilmiş salataların mikrobiyal kalite ve güvenliğini belirlemektir. Toplam aerobik mezofilik insert ignore into journalissuearticles values(TMAB);, aerobik psikrotrofik insert ignore into journalissuearticles values(AP); bakteriler, maya ve küf insert ignore into journalissuearticles values(YM);, fekal koliform bakterileri, Escherichia coli, Staphylococcus aureus, Salmonella spp. ve Listeria monocytogenes izolasyonu dahil olmak üzere mikrobiyolojik analiz için toplam 180 numune test edilmiştir. Bu arada, S. aureus için koagulaz testi gerçekleştirilmiştir. Altı ilçeyi mikrobiyal sayı açısından sıralamak için çok kriterli karar verme tekniği insert ignore into journalissuearticles values(MCDM); yaklaşımına dayalı ideal çözüme benzerlik bakımından sıralama performansı tekniği insert ignore into journalissuearticles values(TOPSIS); kullanılmıştır. Esenler, Fatih ve Beşiktaş’ta TMAB sayımı sırasıyla 4.34 ̶ >7.48 log KOB g-1, 3.69 ̶ >7.48 log KOB g-1 ve 4.05 ̶ >7.48 log KOB g-1 arasında değişmektedir. Ancak Üsküdar, Kadıköy ve Ümraniye’de TMAB sayımı sırasıyla 2.57 ̶ >7.48 log KOB g-1, 4.01 ̶ >7.48 log KOB g-1 ve 4.24 ̶ >7.48 log KOB g-1 arasında değişmektedir. AP, YM ve S. aureus sayımı sırasıyla 2.00 ->7.48 log KOB g-1, 2.00-7.48 log KOB g-1 ve 2.00-6.13 log KOB g-1 arasında değişmiştir. Örneklerin 43’ü koagülaz pozitif stafilokok olarak tespit edilmiştir. Örnekler için toplam koliform sayıları hesaplandığında en yüksek sayıya insert ignore into journalissuearticles values(3588.1 EMS/g); Esenler’in sahip olduğu tespit edilmiştir. En yüksek ve en düşük fekal koliform sayısı sırasıyla Esenler ve Fatih’te bulunmuştur. Örneklerin %7.22’sinde E. coli izole edilmiştir. Örneklerin hiçbiri Salmonella spp. ve L. monocytogenes için pozitif olarak tespit edilmemiştir. TOPSİS’e göre, Esenler TMAB, AP, S. aureus, koliform ve fekal koliform bakımından en kötü değerlere sahip olduğu bulunmuştur. YM’de ise en kötü skoru Fatih ilçesi almıştır. Tüm mikrobiyal grupların sayısı göz önüne alındığında, Üsküdar en iyi ilçe olarak bulunmuştur. Öte yandan İstanbul’da satışa sunulan taze kesilmiş salataların mikrobiyal güvenliğinin tüketilmek için yeterli olduğu çalışmanın sonuçları ile ortaya çıkmıştır.