Tüketicilerin Coğrafi İşaretli Ürün Satın Alma Davranışları: Ezine Peyniri Örneği

Authors : Alptekin Mert Yılmaz, Özge Can Niyaz Altınok, Oktay Tomar

Pages : 276-292

Doi:10.33462/jotaf.1389004

View : 292 | Download : 228

Publication Date : 2025-05-26

Article Type : Research Paper

Abstract :Coğrafi işaret, tüketiciler için ürünün kaynağını, karakteristik özelliklerini ve ürünün söz konusu karakteristik özellikleri ile coğrafi alan arasındaki bağlantıyı gösteren ve garanti eden kalite işaretidir. Bu araştırmanın amacı Türkiye’deki tüketicilerin coğrafi işaretli ürün satın alma davranışı üzerinde etkili faktörleri belirlemektir. Araştırmanın ana materyalini İstanbul, Ankara ve İzmir’de yaşayan 394 tüketici ile yapılan anketlerden elde edilen veriler oluşturmaktadır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, faktör analizi ve lojistik regresyon analizinden yararlanılmıştır. Araştırma bulgularına göre, tüketicilerin %75.9’unun Ezine peyniri satın aldığı ve %61.5’inin Ezine inek peyniri tercih ettiği tespit edilmiştir. Faktör analizi sonucunda kırsal kalkınma, tat ve memnuniyet, kalite, gıda güvenliği, ürünü tanıma, fiyat ve ürünü konumlandırma faktörü olmak üzere 7 faktör bulunmuştur. Lojistik regresyon analizi sonuçlarına göre tüketicilerin Ezine peyniri satın alma durumu üzerinde tat ve memnuniyet faktörü, ürünü tanıma faktörü, ürünü konumlandırma (ayrı tutma) faktörü, cinsiyet, medeni durum ve aylık kişisel gelir bağımsız değişkenlerinin etkili olduğu tespit edilmiştir. Bu sonuçlar değerlendirildiğinde coğrafi işaretli ürünlerin tanıtımı ve pazarlama stratejileri geliştirilirken, ürünlerin coğrafi kökeni ve kalitesi özellikle vurgulanmalıdır. Üreticiler, ürünlerinin lezzetini korumak ve müşteri memnuniyetini artırmak için sürekli olarak ürün kalitesini ve lezzetini iyileştirmeli ve bu noktayı vurgulamalıdır. Ürün fiyatlandırması yaparken, coğrafi işaretli ürünlerin değeri ve kalitesi ile uyumlu bir fiyat stratejisi belirlemek gerekmektedir. Tüketiciler arasında coğrafi işaretli ürünlerin faydaları hakkında daha fazla bilinç yaratılmalıdır. Ürünlerin coğrafi kökeninin, üretim yöntemlerinin ve kalite standartlarının tüketicilere daha iyi anlatılması gerekmektedir. Coğrafi işaretli ürünlerin üretimi için kırsal alanlarda tarım ve hayvancılığı destekleyen politikaların uygulanması ve bu bölgelerin ekonomik kalkınmasına katkı sağlanması önemlidir. Cinsiyet, medeni durum ve aylık kişisel gelir gibi demografik faktörler tüketicilerin coğrafi işaretli ürün satın alma davranışını etkilediğinden ürün pazarlama stratejileri bu faktörleri de dikkate alarak geliştirilmelidir.
Keywords : Coğrafi işaret, Tüketici, Türkiye, Faktör analizi, Lojistik regresyon

ORIGINAL ARTICLE URL