Doğal Bir Mera Alanında Uygulanan Farklı Islah Yöntemlerinin Çevresel Etkilerinin Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi Kullanılarak Belirlenmesi

Authors : Levent Burgu, Hanife Mut, İlknur Ayan

Pages : 723-731

Doi:10.33462/jotaf.1555180

View : 80 | Download : 103

Publication Date : 2025-09-29

Article Type : Research Paper

Abstract :Hayvancılık için büyük öneme sahip olmalarının yanı sıra meralar, ekosistem için de çok değerli doğal alanlardır. Bu tür alanlarda yürütülecek faaliyetlerin, çok yönlü değerlendirilerek planlanması ve yürütülmesi, sosyal, ekonomik ve ekolojik olarak sürdürülebilirliklerini sağlamamızı kolaylaştırabilir. Bununla birlikte, meralar karasal alanlar içerisinde oransal olarak önemli paya sahiptir. Bu derece büyük alanlarda yapılan ıslah uygulamaları da tüm ekosistem sağlığını ve sürdürülebilirliğini etkileyebilecek büyük çaplı faaliyetlerdir. Yaşam döngüsü değerlendirmesi, üretim süreci boyunca oluşan çevresel etkileri kümülatif olarak değerlendirmemize olanak sağlayan ve yaygın olarak kullanılan bir yöntemdir. Bu çalışmada, yaşam döngüsü değerlendirmesi ile Samsun ilinde 30 yıl önce sürülerek terk edilmiş bir mera alanında yapılan bir ıslah denemesi sonuçları esas alınarak, yapılan uygulamalarının çevresel etkilerinin belirlenmesi ve karşılaştırılması amaçlanmıştır. Havalandırma (H), ahır gübresi uygulaması (AG), suni gübre uygulaması (SG), havalandırma + ahır gübresi uygulaması (HAG) ve havalandırma + suni gübre uygulaması (HSG) işlemleri, bir ton kuru ot ve bir ton protein verimi fonksiyonel birimleri kullanılarak değerlendirilmiştir. Yaşam döngüsü değerlendirmesi neticesinde, bir ton kuru ot fonksiyonel biriminde, en yüksek çevresel yüke neden olan ıslah uygulamalarının sırasıyla SG ve HSG, en düşük çevresel yük oluşturan işlemlerin sırasıyla AG ve H işlemleri olduğu görülmüştür. Bir ton protein fonksiyonel birimi için en yüksek çevresel yükün, sırasıyla HSG ve SG, en düşük çevresel yükün ise sırasıyla AG ve H işlemlerinde gerçekleştiği belirlenmiştir. Mera ıslah uygulamalarında suni gübre kullanımının, birim çıktı başına çok fazla çevresel yük oluşturduğu, yapılacak ıslah işlemlerinde suni gübre kullanımının çok dikkatle değerlendirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Islah için otlatma kontrolü, biçim, havalandırma gibi yöntemlerin öncelenmesi ve bitki besin maddesi eksikliklerinin ahır gübresi ile telafi edilmesinin daha uygun olacağı değerlendirilmiştir.
Keywords : Mera ıslahı, Yaşam döngüsü değerlendirmesi, Çevresel etki, Kuru ot, Protein

ORIGINAL ARTICLE URL