KARBON KREDİSİNİN HUKUKİ NİTELİĞİ VE MÜLKİYETE KONU OLMASI

Authors : Furkan Güven Taştan

Pages : 347-367

Doi:10.55027/tfm.1818211

View : 966 | Download : 1248

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Karbon kredisi kavramı, ilk kez iklim değişikliğiyle mücadele amacıyla kabul edilen uluslararası sözleşmelerde öngörülmüştür. 7552 sayılı İklim Kanunu ile Türk hukukuna dâhil edilen bu kavramın hukuki niteliği kanunda düzenlenmemiş, mesele, diğer birçok malvarlığı değerinde olduğu gibi öğreti ve uygulamaya bırakılmıştır. Çalışmada, öğretideki görüşler ışığında karbon kredisinin hukuki niteliği incelenmektedir. Karbon kredisinin, pozitif hukuk düzenlemeleri karşısında eşya olarak nitelendirilmesi mümkün değildir. Zira eşya için aranan cismanilik şartını taşımamaktadır. Öğretideki alternatif bir niteleme olan sözleşmeden kaynaklanan hak görüşü ise Türk hukukuyla bağdaşmamaktadır. Öyle ki karbon kredisinin ortaya çıkmasına dair sürece katılan aktörler arasında akdi bir ilişki bulunmamaktadır. Bilakis söz konusu ilişki, kanundan kaynaklanan hak ve yetkilere dayanmaktadır. Karbon kredilerinin dijital varlık olduğu görüşü ise ilk bakışta kredilerin özellikleriyle uyumlu görünse de dijital varlıkların henüz Türk hukukunda çözümlenmemiş olması nedeniyle tek başına yeterli bir çözüm sunamamaktadır. O hâlde dördüncü bir yol olarak eşya sayılmasalar dahi bu varlıkların, üzerinde mülkiyet hakkı kurulabilen bir malvarlığı değeri olup olmadığı incelenmelidir. Anayasa’daki mülkiyet hakkının, eşya kavramından daha geniş bir koruma kapsamına sahip olması ile UNIDROIT’in taslak mahiyetindeki Doğrulanmış Karbon Kredilerinin Hukuki Niteliğine İlişkin İlkelerinde benimsediği işlevsel yaklaşım dikkate alındığında eşya sayılmasalar dahi karbon kredileri üzerinde mülkiyet hakkı kurulabileceği sonucuna ulaşılmıştır.
Keywords : karbon kredisi, iklim kanunu, mülkiyet hakkı, UNIDROIT İlkeleri, malvarlığı değeri

ORIGINAL ARTICLE URL