Klasik Rivayet Geleneğinden Modern Astronomik Yorumlara Tefsirde Anlam Genişlemesi: Hunnes-Künnes Örneği

Authors : Mustafa Taha Güler

Pages : 645-664

Doi:10.51450/ilmiyat.1770169

View : 164 | Download : 165

Publication Date : 2025-12-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, Mekke döneminin başlarında nâzil olan Tekvîr Sûresi’nin 15. ve 16. âyetlerinde geçen “el-hunnes” ve “el-cevâri’l-künnes” ifadelerinin tefsir tarihinde nasıl anlaşılıp yorumlandığını incelemektedir. Konu, Kur’ân-ı Kerîm’deki kevnî âyetlerin yorumunda klasik rivayet geleneği ile modern astronomi verileri arasındaki farkı ortaya koyması bakımından önem arz etmektedir. Araştırma, söz konusu ifadelerin lugavî delâletlerinin yanı sıra mütekaddim, müteahhir ve modern dönem müfessirlerinin bu ifadeleri hangi bağlamlarda tefsir ettiklerini kapsamaktadır. Çalışma, rivâyet temelli açıklamalardan tabiata dair müşâhedelere, dahası astronomik gözlemler ve çağdaş bilimsel yorumlara uzanan çizgide ortaya çıkan anlam genişlemelerini tespit etmeyi ve bu gelişmelerin tefsir tarihi açısından ne ifade ettiğini göstermeyi amaçlamaktadır. Bu doğrultuda araştırmada kronolojik-betimleyici yöntem benimsenmiş, farklı dönemlere ait tefsir kaynakları mukayeseli bir şekilde ele alınmıştır. Nihayetinde çalışma, söz konusu ifadelerin mütekaddim dönemde yıldızlar, gezegenler, yaban sığırları ve antiloplarla ilişkilendirildiğini; müteahhir dönemde gözlemsel astronomi verilerinin tefsire dâhil edildiğini; modern döneme gelindiğinde ise kara delikler gibi yeni keşiflerin yorum ufkunu genişlettiğini ortaya koymaktadır. Bununla birlikte başta Taberî ve Mâtürîdî gibi müfessirlerin lafzı muayyen bir varlığa tahsis etmeyen yaklaşımlarının, muhtemel anlam ve yorumlara açık bir zemin teşkil ettiği görülmektedir. Sonuç itibarıyla makale, hunnes-künnes örneğinde tefsirde anlam genişlemesinin boyutlarını ortaya koyarken, bilimsel keşiflerin mutlaklaştırılmaması gerektiğini; bu çerçevede lafzın delâlet ufkunun korunmasının metodolojik bir zorunluluk olduğunu vurgulamaktadır.
Keywords : Tefsir, Astronomi, Tekvîr Sûresi, el-Hunnes, el-Cevâri’l-Künnes.

ORIGINAL ARTICLE URL