Öğretmenlerin Tükenmişliklerinin Öncül ve Sonuçlarının Değerlendirilmesi

Authors : Ahmet Ali Demirbaş

Pages : 61-77

View : 30 | Download : 33

Publication Date : 2024-07-26

Article Type : Review Paper

Abstract :İnsanlar; yaptıkları işin özellikleri, kendi kişisel özellikleri, sosyal çevresi vb. değişkenlerin etkisiyle yaşadıkları olumsuzluklar karşısında tükenmişlik yaşarlar. Bu araştırmanın amacı resmi kurumlarda görev yapan öğretmenlerin tükenmişliklerine etki eden faktörler üzerine yapılan çalışmaların incelenmesi ve 1996 - 2023 yılları arasında yapılan çalışmaların sonuçlarına göre tükenmişliğin alt boyutları olan duygusal tükenme, duyarsızlaşma ve kişisel başarının azalması durumlarının ne düzeyde yaşandığının tespit edilmesidir. Yapılan araştırmalarda cinsiyet, yaş, medeni durum, mesleki kıdem, öğrenci mevcudu, branş, okulun çevresinin sosyal ve ekonomik yapısı, manevi doyum, alınan ücret vb. değişkenler üzerinde yapılan çalışmaların neticesi değerlendirilmiştir. Duygusal tükenmeyi daha fazla yaşayan öğretmenler: Aldığı ücreti az bulanlar, eğitim fakültelerinden mezun olanlar, takdir edilmeyenler, psikolojik destek almayanlardır. Ailevi problemler yaşayan, fiziksel ve duygusal olarak yıpranan, kalabalık sınıflarda çalışan, manevi doyuma ulaşamayan, olumsuz öğrenci davranışlarına maruz kalan, liderlik özellikleri ve iletişim becerileri zayıf yöneticilerle çalışan ve başarıları takdir görmeyen öğretmenlerde duyarsızlaşma daha yoğun görülmektedir. Evli öğretmenlerde, orta yaş üstü öğretmenlerde, kalabalık sınıflarda derse girenlerde, psikolojik destek almayanlarda, doktora yapanlarda kişisel başarının azalma hissi daha yoğun yaşanmaktadır. Elde edilen bulgular yapılan araştırmaların örneklemine göre değişkenlik göstermektedir.
Keywords : tükenmişlik, mesleki tükenmişlik, öğretmen

ORIGINAL ARTICLE URL