Fiziko-kimyasal içerikleri belirlenmiş toprakların CBS tabanlı mekansal değerlendirilmesi: Samsun-Vezirköprü örneği

Authors : Murat Birol, Fikret Saygın, Halil Aytop, Orhan Dengiz, Yusuf Koç, Serkan İç
Pages : 165-174
Doi:10.33409/tbbbd.1807632
View : 107 | Download : 162
Publication Date : 2025-12-29
Article Type : Research Paper
Abstract :Bu çalışma, Samsun ili Vezirköprü ilçesinde farklı arazi kullanım türlerine sahip alanlardan alınan toprak örnekleri üzerinden, fiziksel ve kimyasal özelliklerin mekânsal dağılımını belirlemeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın yapıldığı alanda mera, orman ve tarım alanı olmakla birlikte, 3 farklı arazi kullanım ve arazi örtü türü vardır. Bu alan üzerinde dağılım gösteren tarım topraklarının, temel bazı özellikleri ve mevcut verimlilik durumlarının belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür. Yüzey (0–20 cm) ve yüzey altı (20–40 cm) olmak üzere toplam 1.293 noktadan toprak örnekleri alınarak; tekstür (Kum, Kil, Silt), organik madde (OM), kireç (CaCO₃), pH ve elektriksel iletkenlik (EC) analizleri gerçekleştirilmiştir. Toprak özelliklerinin konumsal dağılımını tahmin etmek amacıyla 15 farklı enterpolasyon yöntemi değerlendirilmiş ve en düşük RMSE değerine sahip modellerle dağılım haritaları oluşturulmuştur. Bulgular, özellikle Kriging tabanlı yaklaşımların çoğu parametrede en yüksek doğruluğu sağladığını ortaya koymuştur. Analiz sonuçlarına göre, çalışma alanı topraklarının büyük bölümü killi bünye özelliği göstermekte, hafif alkali pH aralığında yer almakta ve tuzluluk problemi bulunmamaktadır. Organik madde içeriği ise çoğunlukla düşük düzeydedir. Elde edilen bulgular, bölgenin sürdürülebilir arazi yönetimi stratejilerinin planlanmasında ve tarımsal üretim potansiyelinin artırılmasında önemli bir temel teşkil etmektedir. Ayrıca, coğrafi bilgi sistemleri ve jeoistatistiksel yöntemlerin birlikte kullanımı, tarımsal verimliliğin artırılmasına yönelik karar destek süreçlerinde güçlü bir araç olarak öne çıkmaktadır.
Keywords : Enterpolasyon, konumsal dağılım, CBS, toprak özellikleri

ORIGINAL ARTICLE URL