Engelli Hareketliliğinde Erişilebilirliğin Geliştirilmesi: Bir Hizmet Olarak Hareketlilik (MaaS) Önerisi

Authors : Tuğçe Kayakök, Fatma Zehra Aksakallı, Seda Hatipoğlu

Pages : 124-148

Doi:10.38002/tuad.1599731

View : 325 | Download : 893

Publication Date : 2025-10-31

Article Type : Review Paper

Abstract :Erişilebilirlik, toplumu oluşturan tüm bireylerin; tesislere, hizmetlere ve bilgilere özgürce ulaşabilmesini ve bunları kolaylıkla kullanabilmesini sağlamayı hedefleyen bir kavramdır. Modern toplumun önemli bir parçası olan hareketlilik hizmet ve faaliyetlerinin; erişilebilirlik arttıkça daha kolay, adil ve eşit hale gelmesi gerekmektedir. Ulaşım sistemleri ile sağlanan hareketliliğin tüm bireyler için erişilebilir hale getirilmesi amacıyla farklı birçok çalışma yapılmaktadır. Ancak engelli bireylerin seyahatleri, işlevsel kısıtlamaları olmayan bireylere kıyasla daha fazla belirsizlik ve zorluk içermektedir. Bunların çözümüne yönelik engelli bireylerin hareketlilik ihtiyaçlarına cevap verecek ortam ve koşulların oluşturulması için, MaaS uygulaması ile ülkemizde kullanılan diğer uygulamalar incelenmiştir. Bu çalışmada; engelli bireylerin ulaşım ihtiyaçları, beklentileri ve yaşadığı zorluklar göz önünde bulundurularak hizmete sunulan tüm uygulamaların, tek bir platformda birleştirilmesini içeren MaaS benzeri bir platformun özelleştirilmiş, kapsamlı bir modeli önerilmektedir. Bu model ile; ulaşım sistemleri ile sağlanacak erişilebilirliği ve hareketliliği artırmak için kullanıcının kısıtlamalarına uygun, yolcu tercihlerini de göz önünde bulundurarak seyahat seçenekleri ve rotalar önerilmektedir. Böylece, kullanıcıların yaşam kalitesini artıracak bir altyapı sayesinde; erişilebilir, maliyet etkin, emniyetli, güvenli ve esnek bir ulaşım deneyiminin sağlanması ve toplumsal katılımlarının desteklenmesi amaçlanmaktadır. Engelli bireylerin, hareketlilik gereksinimlerini karşılayan hizmetlere erişebilmelerine olanak sağlayan bu uygulama önerisi ile ulaşım alanında engelli bireylere yönelik yenilikçi bir çözüm geliştirilmesi ve literatüre katkı sağlanması hedeflenmektedir.
Keywords : Engelli bireyler, hareketlilik, erişilebilirlik, ulaşım hizmetleri, bir hizmet olarak hareketlilik

ORIGINAL ARTICLE URL