Geç Antik Çağ ve Erken Bizans Dönemi’nde Iuliopolis

Authors : Durmus Gur, Deniz Demir, Tolga Çelik

Pages : 49-74

Doi:10.33207/trkede.1481169

View : 163 | Download : 83

Publication Date : 2025-01-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Iuliopolis Antik Kenti, Ankara’nın 123 km kuzeybatısında Nallıhan İlçesi’nin, Çayırhan Beldesi, Gülşehri Mevkii’nde, Skopas Nehri’nin (Aladağ Çayı) kenarında yer almaktadır. Kentin büyük bölümü Skopas Nehri’nin (Aladağ Çayı) kıyısında daha önceden Sarılar Köyü olarak adlandırılan alanda yer alır. 1950’lerde Sarıyar Barajı’nın inşa edilmesiyle kent, suların altında kalmıştır. Ankara Anadolu Medeniyetleri Müzesi tarafından (1991, 2009 ve sonrası çalışmalar devam ediyor) gerçekleştirilen arkeolojik çalışmalarda kentin Geç Antik Çağ ve Erken Bizans Dönemi’ne ait veriler tespit edilmiştir. Kentin büyük bölümü baraj gölünün altında kalmış, nekropol, surları, kilise ile nekropolün batısındaki antik yol ve çok sayıda mimari plastik eser arkeolojik çalışmalar ve yüzey araştırmalarıyla ortaya çıkartılmıştır. Bizans Dönemi’nde inşa edildiği belirlenen köprü, köprünün doğusundaki dalgakıran (promachon), surların büyük bölümü (Batı) ile sivil, sosyal ve kamu yapıları baraj suları altında kalmıştır. Nekropol, köprü, kilise ve yolların bir bölümü tespit edilmiştir. Roma Dönemi’ne ait surlar, yollar ve nekropoldeki bazı mezarların dışında kentin Geç Antik Çağ ve Erken Bizans Dönemi’ne ait yapılarla kalıntılar hakkında daha önce kapsamlı bir çalışma gerçekleştirilmemiştir. Çalışma kapsamında 1991 yılı itibariyle gerçekleştirilen arkeolojik çalışmalarla tespit edilen yapılar ve buluntulardan Geç Antik Çağ ve Erken Bizans Dönemi’ne tarihlendirilenler, kentin tarihsel süreci kapsamında değerlendirilmiştir. Kentin bu süreci epigrafik metinler, küçük buluntular, mimari plastik eserler ve yapılar üzerinden yorumlanmış, analojik veriler ve buluntular ışığında değerlendirilerek tarihlendirilmiştir.
Keywords : Erken Bizans, Geç Antik Çağ, Juliopolis, Nallıhan, Roma.

ORIGINAL ARTICLE URL