Antik Çağ’da Arktonnesos (Kapıdağ Yarımadası) ve Çevresindeki Limanların Ticari Potansiyeli Üzerine Bir Değerlendirme

Authors : Kamil Doğancı

Pages : 197-223

Doi:10.33207/trkede.1506968

View : 76 | Download : 49

Publication Date : 2025-01-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Antik Çağ’da Yunan polislerini ve Akdeniz çevresindeki uygarlıkları Pontos Eukseinos (Karadeniz) Havzası’nın zengin hammadde kaynaklarına bağlayan yegâne deniz yolu Propontis (Marmara Denizi) üzerinden geçiyordu. Arktonnesos (Kapıdağ Yarımadası), Propontis’in güney kıyısında denizin içine doğru uzanan konumuyla ve limanlarıyla buradan geçen deniz yollarına hâkim stratejik bir noktada yer alıyordu. Yarımadanın farklı bölgelerindeki limanlar ticari faaliyetlerin yanısıra özellikle fırtınalı havalarda bölgeden geçen gemiler için doğal koruma sağlıyordu. Arktonnesos Yarımadası üzerinde Miletos kolonisi olarak kurulan Kyzikos kenti üç limanıyla ön plana çıkmaktadır. Kyzikos Körfezine hakim olan Hytos Limanı daha çok Ege Denizi’nden Pontus Eukseinos’a giden gemilerin uğradığı bir limandı. Doğu Limanı olarak da bilinen Thrakikos Limanı Yarımadanın Bandırma Körfezi’ne bakan tarafında yer alıyordu ve Karadeniz’den gelen gemilerin Propontis’teki ilk durak noktasıydı. İçerisinde bir tersane bulunan Panormos Limanın ise kentin ana limanıydı. Tarihte birçok kez saldırıya uğramış olan Kyzikos, güçlü donanması ve limanları ve sayesinde bu saldırılara başarıyla karşı koymuştur. Bunun dışında Arktonnesos çevresindeki başta Prokonnesos (Marmara Adası), Halone (Paşalimanı), Elaphonnesos (Avşa Adası), Ophiussa (Ekinlik Adası) vb. gibi adalarda limanların varlığı tespit edilmiştir. Makalede, Arktonnesos ve çevresindeki limanların ticari potansiyelleri ve Akdeniz ile Pontos Eukseinos arasındaki deniz ticaretindeki önemi antik kaynaklar, nümizmatik malzemeler ve arkeolojik kalıntılar ışığında değerlendirilmiştir.
Keywords : Kyzikos, Arktonnesos, ticaret, antik limanlar, Prokonnesos, Propontis

ORIGINAL ARTICLE URL