Türkçe Manzum Sözlük Şerhlerinden Şerh-i Lügat-i Ferişteoğlu

Authors : Muhittin Turan

Pages : 343-374

Doi:10.33207/trkede.1673442

View : 96 | Download : 112

Publication Date : 2025-07-23

Article Type : Research Paper

Abstract :Kelime öğretiminin yanında aruz vezni, belagat, edebî bilgiler, genel kültür gibi alanlarda bilgiler veren manzum sözlüklerin daha iyi anlaşılması için çeşitli şerhlerin kaleme alındığı bilinmektedir. Lügat-i Ferişteoğlu şerhleri de bunlardandır. Abdüllatif İbni Melek tarafından 1392 yılında kaleme alınan ve Anadolu’da ilk Arapça-Türkçe manzum sözlük olma özelliğine sahip olan eserin dört şerhi tespit edilmiştir. Bu yazıda XVIII. yüzyıl şârihlerinden Mustafa bin el-Hâcc Muhammed tarafından 23 Muharrem 1175/ 24 Ağustos 1761’de kaleme alınan şerh incelenecektir. Diğer manzum sözlük şerhlerine göre hacimli sayılabilecek eserde kelimelerin okunuşları, manaları, müştakları, çokluk şekilleri, kemiyet ve keyfiyetleri, vezin bilgileri, kültür ve edebiyat tarihiyle ilgili bilgiler vb. ayrıntılı bir biçimde verilmiştir. Şârih, eserine bir dibace yazmamış, Lügat-i Ferişteoğlu’nun nâzımı olan Abdüllatif İbni Melek’in dibacesini aynen alıp şerhinin başına koymuştur. Hâtime bölümü de bulunmayan eserde, Lügat-i Ferişteoğlu’nun manzume sayısı olan 21 kıtanın tamamı şerh edilmiştir. Çalışmada, Lügat-i Ferişteoğlu hakkında kısa ve hatırlatıcı bilgiler verilecek ve Şerh-i Lügat-i Ferişteoğlu incelenecektir.
Keywords : Şerh, Manzum Sözlük Şerhi, Şerh-i Lügat-i Ferişteoğlu, Manzum Sözlük, Lügat-i Ferişteoğlu.

ORIGINAL ARTICLE URL