ÖZEL YETENEKLİ ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNİN KARİYER GELİŞİMLERİNDE, ERGEN EBEVEYN KARİYER UYUMU VE EBEVEYN PSİKOLOJİK KONTROLÜNÜN YORDAYICI ROLÜ

Authors : Kübra Yiğit Tekel, Duygu Mutlu Bayraktar

Pages : 141-158

Doi:10.26468/trakyasobed.1346084

View : 50 | Download : 105

Publication Date : 2025-06-19

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışmanın amacı, özel yetenekli ortaokul öğrencilerinin, kariyer gelişimlerinde, ergen ebeveyn kariyer uyumu ve ebeveyn psikolojik kontrolünün yordayıcı etkisini ortaya koymaktır. Bu amaçla çalışmaya İstanbul’da bulunan Bilim ve Sanat Merkezinde eğitim görmekte olan 171 özel yetenekli ortaokul öğrencisi katılmıştır. Araştırmada katılımcıların sosyo-demografik bilgilerini almak için Kişisel Bilgi Formu, nicel verilere ulaşmak adına “Çocuklar İçin Kariyer Gelişim Ölçeği”, “Ergen-Ebeveyn Kariyer Uyumu Ölçeği” ve “Psikolojik Kontrol Ölçeği” kullanılmıştır. Araştırmada istatistiksel analizlerin yapılmasında SPSS 26.00 veri analiz programı kullanılmıştır. Verilerin analizinde sınıf düzeyi ve ailenin mesleki yönlendirmesinin kariyer gelişimi, ergen-ebeveyn kariyer uyumu ve anneden algılanan psikolojik kontrole göre anlamlı bir biçimde farklılaşıp farklılaşmadığı Çok Değişkenli Varyans Analizi (MANOVA) ile incelenmiştir. Algılanan psikolojik kontrol ve ergen-ebeveyn kariyer uyumunun kariyer gelişimini yordamasına yönelik bulgular için ise çoklu regresyon analizi yapılmıştır. Yapılan analiz sonucuna göre, ergen-ebeveyn kariyer uyumunun ve annelerinden algılanan psikolojik kontrolün özel yetenekli öğrencilerin kariyer gelişiminine ilişkin toplam varyansın %22’sini açıkladığını ergen ebeveyn kariyer uyumunun güçlü bir biçimde etkilediğini ortaya koymuştur. MANOVA sonuçları sınıf düzeyine göre ergen-ebeveyn kariyer uyumu ve kariyer gelişim düzeyi benzerlik gösterirken, algılanan psikolojik kontrol düzeyi anlamlı farklılık göstermektedir. Ebeveynlerinin mesleki yönlendirmesine göre ise kariyer gelişimleri, ebeveyn kariyer uyumu ve psikolojik kontrol düzeyleri anlamlı farklılık göstermektedir.
Keywords : ERGEN EBEVEYN KARİYER UYUMU, KARİYER GELİŞİMi, EBEVEYN PSİKOLOJİK KONTROLÜ, ÖZEL YETENEKLi ÖĞRENCİ

ORIGINAL ARTICLE URL