ARAŞTIRMA GÖREVLİSİ HEKİMLERİN KANSER TARAMA HAKKINDAKİ TUTUM VE DAVRANIŞLARI

Authors : Başak KORKMAZER, Mehmet Goktuğ KILINÇARSLAN, Banu SARIGÜL, Erkan Melih ŞAHİN

Pages : 73-79

View : 44 | Download : 9

Publication Date : 2019-08-15

Article Type : Research Paper

Abstract :GİRİŞ-AMAÇ: Kanser taramaları, ilgili kanserin tedavisinin kolay ve etkili olabildiği erken evrelerde tanınabilmesi için uygulanan test ve muayeneleri içermekte olup; erken tanı sayesinde tedavi başarısını arttırmaktadır. Bu çalışmada araştırma görevlisi hekimlerin kanser tarama ile ilgili bilgi, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. GEREÇ-YÖNTEM: Kesitsel desende planlanmış olan çalışmaya Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi’nde çalışan araştırma görevlisi hekimler dahil edildi. Katılımcılara araştırmacılar tarafından oluşturulmuş, katılımcıların sosyodemografik özellikleri, mesleki tecrübe süreleri, kanser tanılı yakın sahibi olup olmadıkları ve kanser taraması hakkındaki düşünce vetutumları ile günlük uygulamalarında yürüttükleri kanser taramaları hakkında sorular yöneltilmiş,ve kolorektal, meme, serviks ve akciğer kanserlerine yönelik tarama yapıp yapmadıkları sorgulanmıştır. BULGULAR:  Çalışmaya yaşları 25-36 arasında değişen, aktif hekimlik süreleri ortalama 3,0±1,8 yıl olan, 51’i insert ignore into journalissuearticles values(%47,2); kadın, 57’si insert ignore into journalissuearticles values(%52,8); erkek toplam 108 araştırma görevlisi hekim katıldı. Hekimlerin %74,1’i “Kanser erken tanısı için rutin tarama programları uygulanmadır”; %25,0’i “Kanser taramaları sadece takip ve tedaviyi yapabilecek olan hekimler tarafından yapılmalıdır”; %58,3’ü “Kanser tarama birinci basamakta yapılmalıdır” ifadelerine katılmaktaydı. Hekimlerin %37’si ise “Toplumda daha sık görülen hastalıkların taranması kanser taramalarından daha önemlidir” ifadesini desteklemekteydi. Hekimlerin “%90’ı hastalarına kanser tarama önerdiğini belirtmekteydi. Herhangi bir yakınının kanser tanısı aldığını belirten 66 insert ignore into journalissuearticles values(%65,3); hekim mevcuttu; bu özellik, kanser taraması önerme açısından anlamlı fark oluşturmuyordu. Hekimler’in %55,6’sı kolorektal kanser, %57,4’ü meme kanseri, %57,4’ü serviks kanseri ve %14,8’i akciğer kanseri için tarama önerisinde bulunduğunu belirtmişti. Hekimlerin tarama önerilerinin kolorektal kanser için %31,7, meme kanseri için %62,9, serviks kanseri için %21, akciğer kanseri için %12,5 oranında kılavuzlara uygun olduğu belirlendi. SONUÇ: Çalışmamıza dahil olan hekimlerin kanser tarama tutumlarının orta düzeyde olduğu, yarıya yakınının uygulamasında kanser taramasına yer vermedikleri, önemli oranda tarama uygulamasının kılavuzlara uygun olmadığı belirlenmiştir. Meme kanseri ile ilgili tarama uygulamaları diğerlerinden daha fazla kabul görürken kılavuzlara yeni dahil olmuş akciğer kanseri tarama uygulamalarının, diğerlerinden geride olduğu dikkat çekmektedir.
Keywords : kanser erken teşhisi, birincil sağlık hizmetleri, kanser tarama

ORIGINAL ARTICLE URL