Cumhuriyet Dönemi’nde Gümüşhane’de Görev Yapan Valiler (1923-1950)

Authors : Recep Mutlu Özbayık, Recep Çelik

Pages : 75-88

Doi:10.54970/turkuaz.1699027

View : 104 | Download : 211

Publication Date : 2025-12-29

Article Type : Research Paper

Abstract :Cumhuriyet’in ilânını takip eden dönemde Türkiye’nin idarî yapısında köklü bir yeniden yapılanma süreci yaşanmış; merkezîyetçi devlet anlayışı doğrultusunda taşra teşkilâtları yeniden kurgulanmıştır. Bu süreçte, valilik kurumu devletin taşradaki temsil kapasitesinin artırılmasında ve modernleşme politikalarının yerel düzeyde uygulanmasında merkezi bir rol üstlenmiştir. Osmanlı’dan devralınan idarî mirasla şekillenen bu kurum, Cumhuriyet döneminde sadece bir mülki amirlikten ibaret kalmamış, idarî, siyasal ve toplumsal bir otorite odağına dönüşmüştür. Bu makale, 1923–1950 yılları arasında Gümüşhane vilayetinde görev yapan valileri tarihsel bağlam içinde ele alarak, Cumhuriyet’in erken dönem kamu yönetimi pratiğiyle taşra idaresi arasındaki ilişkileri analiz etmektedir. Çalışmada, valilerin özgeçmişleri, görev süresince yürüttükleri idarî faaliyetler, karşılaştıkları sorunlar ve merkezî siyasetle kurdukları ilişkiler incelenmiştir. Bu inceleme, Gümüşhane’nin merkezîyetçi devletin taşradaki temsiline dair önemli bir laboratuvar niteliği taşıdığını ortaya koymakta; valilerin idarî pratiği üzerinden Cumhuriyet rejiminin taşra ölçekli kurumsallaşma süreci ve ideolojik inşası görünür kılınmaktadır. Böylece valilik kurumu, tarihsel süreklilik ve dönüşüm ekseninde çok katmanlı bir otorite yapısı olarak değerlendirilmekte ve modern Türkiye’nin idarî modernleşme serüvenine katkı sağlayan aktörlerin rolü vurgulanmaktadır.
Keywords : Cumhuriyet Dönemi, Valilik Kurumu, Gümüşhane, Mülki İdare, Valilik.

ORIGINAL ARTICLE URL