YORTAN MEZARLIĞI HAKKINDA YENİ GÖZLEMLER

Authors : Engin Akdeniz

Pages : 49-64

View : 19 | Download : 6

Publication Date : 2009-12-15

Article Type : Research Paper

Abstract :Yortan İlk Tunç Çağı mezarlığındaki kazılar 1898 ya da 1900 yılında, bu bölgedeki Osmanlı İmparatorluk demiryolu hattının inşasında çalışan Fransız demiryolu mühendisi P.Gaudin tarafından başlatılmıştır. Gaudin ile Chapot tarafından iki mevsim sürdürülen kazılarda 100’ün üzerinde mezar açığa çıkarılmıştır. Ancak bu önemli mezarlığın yeriyle ilgili arazi çalışması bugüne kadar yapılmamıştır. 2007 yılında Adnan Menderes Universitesi Arkeoloji Bölümü, Batı Anadolu’da Manisa ilinde bu konuda yeni bir TUBİTAK projesine başlamıştır. Proje kapsamında 2008 yılı yüzey araştırmaları sırasında Yortan mezarlığının yeri saptanmıştır. Yortan mezarlığının yerinin belirlenmesinde en önemli gösterge Gaudin’in haritasında gösterdiği, mezarlığın kenarından geçen eski-Kırkağaç-Gelen(m)be karayolunun kalıntılarının bulunması olmuştur. Gaudin’in raporlarında Tabak Tepe olarak adlandırdığı Yortan, günümüzde Taban Tepe adıyla bilinmektedir. Taban Tepe ile Tabak Tepe arasındaki benzerlik de oldukça önemlidir. Gaudin ve Chapot yerleşimi bulmak amacıyla mezarlığın yakınındaki Çavdar Tepe’de kazılar yapmışlarsa da herhangi bir kanıta ulaşamamışlardır. Bu bölgede gerçekleştirdiğimiz yüzey araştırmalarında araştırma ekibimiz Taban Tepe’nin 200 m. kuzeyindeki Çavdar Tepe’yi (günümüzde Değirmen Tepe adıyla anılmaktadır) de tespit etmiştir. Hem Taban hem de Değirmen Tepe tıpkı Gaudin’in raporlarında belirttiği gibi Bakırçay’ın (Kaikos) yakınında yer almaktadır. Gaudin’in kazı raporlarında tepenin batı kısmında bir değirmenin varlığından söz edilmektedir. Gaudin’in bahsettiği bu değirmenin kalıntılarına yüzey araştırmalarımız sırasında ulaşılmıştır. Değirmen Tepe’den toplanan İlk Tunç Çağı çanak çömleğinin çoğu tepenin gerisindeki tarlalarda bulunmuştur. Taban Tepe ve Değirmen Tepe çevresi tarım yapılması nedeni ile tahrip olmaktadır. Ancak bu iki tepenin de üst kısımları kayalık olduğundan korunmaktadır. Bu kısımlar geç dönemde Frigler tarafından dinsel amaçlarla kullanılmıştır. Yortan mezarlığı hakkındaki cevaplanması gereken en önemli sorun bu mezarlığa gömüt yapan insanların nerede yaşamış olduklarıdır.
Keywords : İlk Tunç Çağı, Batı Anadolu, Yortan, mezarlık, P.Gaudin

ORIGINAL ARTICLE URL