INTRODUCTION OF THE DEH HOSEIN ANCIENT TIN-COPPER MINE, WESTERN IRAN: EVIDENCE FROM GEOLOGY, ARCHAEOLOGY, GEOCHEMISTRY AND LEAD ISOTOPE DATA

Authors : Nima Nezafati, Ernst Pernicka, Morteza Momenzadeh Momenzadeh

Pages : 223-236

View : 17 | Download : 3

Publication Date : 2009-12-15

Article Type : Research Paper

Abstract :İran’ın orta kesiminin batısında bulunan eski bakır ve kalay işletmesi Deh Hosein’in keşfinin ardından yapılan yeni araştırmalar, batı Asya uygarlıklarının yararlandıkları kalay kaynaklarının neresi olduğu sorusuna önemli yeni bir açılım kazandırmıştır.. Deh Hosein bakır-kalay madeninden elde edilen cevher örneklerinin analizi yapılmış ve bu sonuçlar, Luristan ile Mezopotamya’daki tunç buluntular ile karşılaştırılarak aralarındaki ilişki sorgulanmıştır. 14C analizleri ve arkeolojik kanıtlarla birlikte burada bulunan çok sayıda eski ocağın ve madencilik ile ilgili kalıntılarının en geç MÖ 2. binyıl başı ile MÖ 1. binyıl arasına ait olduğu ortaya çıkmıştır. Ayrıca yapılan cevher analizleri sonucunda Sn, Cu, As, Pb, Zn, ve Au’nun da yoğun olduğu görülmüştür. Daha da önemlisi cevher örneklerindeki kurşun izotop oranları dar bir yelpaze içindedir ve MÖ 2. binyıla ait Luristan, MÖ 3. binyıla ait Basra Körfezi’nin güneyi, Ege ve yine Luristan ile Mezopotamya’nın bu tarihe ait örnekleri ile uyum sağlamaktadır. Ayrıca iz analizi ve tarihlendirme sonuçlarının yanı sıra Mezopotamya’nın doğusunu kaynak olarak işaret eden yazılı metinler de, Deh Hosein’in İran, Mezopotamya ve hatta belki batı için önemli bir kalay kaynağı olduğunu düşündürmektedir.
Keywords : Deh Hosein, eski madencilik, kalay, bakır, tunç, kurşun izotop analizi, arkeometri, batı İran

ORIGINAL ARTICLE URL