Buldan Denizli Arkeolojik Kültür Varlıkları Envanteri 2001-2003 Yılı Saptamalarının Değerlendirmesi

Authors : Neşe ATİK, Zeynep Koçel ERDEM

Pages : 9-38

View : 42 | Download : 8

Publication Date : 2004-03-01

Article Type : Research Paper

Abstract :Türkiye Bilimler Akademisi - Türkiye Kültür Sektörü ITÜBA-TÜKSEK Türkiye Kültür Envanteri Projesi kapsamında yapılması öngörülen arkeolojik kültür varlıkları envanter çalışmaları TÜBA tarafından se­çilen pilot bölgelerden Denizli`nin Buldan ilçesinde 2001 yılında başlatılmıştır,2001-2003 yılı çalışmaları sonucunda, Buldan`ın en iyi koruna gelmiş ören yerinin Apollonia/ Tripolis ol­duğu, bazı ören yerlerinin ise Yeni Çatak, Aktaş ör­neklerinde olduğu gibi modern yapıların altında kal­dığı, kısmen tahrip olduğu, kısmen de örtüldüğü görülmüştür. Bozdoğan, Doğanköy ve Oğuz gibi bazı ören yerleri de yok olma derecesinde tahrip ol­muşlardırBuldan`ın Prehistorik devirlerden Cilalı Taş Devri/ Neolitik Devir - Tunç Devri itibaren iskân edildiği birçok yerde saptanmasına karşın, höyüklerin çok az sayıda olduğu anlaşılmıştır.Antik yerleşimler çoğunlukla `sığ yerleşim` olarak adlandırılan, incelmiş kültür katlarının saptandığı bazen uzun, bazen de kısa süreli iskanın söz konu­su olduğu yerlerdir. Bu yerleşimler büyük anıtsal tas yapılardan yoksun, yapılaşmanın da yoğun ol­madığı yerleşimlerdir. Söz konusu bu yerleşim alan­ları, yüzeyde bulunan çanak çömlek tas afetler gibi küçük buluntuların yardımıyla saptanarak tarihlenmektedir. Bölgede yürütülen arkeolojik yüzey araş­tırmaları sonucunda Buldan`da Apollonia/ Tripolis kentinin çevresinde kasaba nitelikli birkaç yerleşim­le, çok sayıda köy nitelikli `sığ yerleşimin` yer aldı­ğını söylemek mümkündür.Sığ yerleşimlerin sayısının Roma Devrinin son dö­neminde arttığı, mevcut iskân alanlarına yeni iskân alanlarının da eklendiği anlaşılmaktadır. Ancak bu devirde zenginliğin söz konusu olmadığı, bulunan kaba, yalın çanak çömleklerden ve yine kaba. şekil­siz taş levhalarla yapılmış sandık mezarlardan anla­şılmaktadır. Çoğu kaçak kazılarla soyulmuş olan bu mezarlarda cam kap. Cam bilezik, bakır küpe, piş­miş toprak kandiller gibi fakir mezar buluntularının ele geçtiği anlatılmaktadırBuldan `da yaygın bir mezar tipi olan sandık mezar­ların yanı sıra çağlar boyu farklı gömül gelenekleri­nin benimsendiği ve zaman zaman farklı mezar tip­lerinin pithos, urne, Karya tipi aynı nekropol alanın­da kullanıldığı anlaşılmıştır.Buldan`da fakir yerleşimlerin yanı sıra az sayıda ka­liteli çanak çömleğin bulunduğu, yaşam seviyesinin yüksek olduğu anlaşılan Roma Devrinin ilk dönemi­ne ait villalar da villa rustica saptanmıştır. Yine az sayıda Bizans kalesi ve yerleşimi bulunmuştur.Çalışmalar günümüzde Denizli`nin dokumacılığıyla ünlü Buldan ilçesinin bu dokumacılık geleneğinin çok eskilere dayandığını ve günümüzden en az bin beş yüz yıl Önce var olduğunu da göstermiştir.Türkiye Küftür Envanteri Projesi kapsamında yapı­lan yüzey araştırmalarının yanı sıra büyük ölçüde tu­rizm potansiyeli olan Apollonia/ Tripolis Ören yerin­de bilimsel yayın ve gezi rehberi çalışmalarına baş­lanmıştır. Kalıntıların elektronik teodolit ile yapılan mimarı ölçümleri büyük ölçüde tamamlanmış ve söz konusu veriler bilgisayar ortamına aktarılmıştır. Ayrıca ziyaretçilerin yapı kalıntılarını algılayabilmeleri için bir gezi yolu da planlanmaktadır.
Keywords : Ören yeri, höyük sığ yerleşim, nekropol mezar tümülüs, Karyatipi kaya sandık, fahiş, ev tipi, anıt, urne, pithosf, antik yol kutsal alan tapınak, kilise, işaretlenmiş kayalar, taş ocağı, su yapılan, kale, kule, işlik, dokumacıl

ORIGINAL ARTICLE URL